کبد، عضوی مهم در بدن انسان بوده و در پشت دنده آخر روی شکم واقع شده است. اگر اختلالی در کبد به وجود بیاید سلامت عمومی بدن به خطر می افتد. در آزمایش کبد‌ آنزیم های گوناگون، پروتئین ها و موادی که توسط کبد تولید شده اند، سنجیده می شوند. آزمایش کبد روی خون صورت می گیرد و سلامت کبد و همچنین اختلالاتی که آن را درگیر کرده است را نشان می دهد.

این تست را می‌توانید با استفاده از خدمات آزمایش در منزل نیز انجام دهید. بعد از انجام آزمایش، پزشک متخصص با توجه به جواب آن، داروهای مناسب را به بیمار توصیه می کند. در حالت عادی وضعیت نرمال کبد چرب در آزمایش، مقدار ALT_SGPT باید از ۴۱ کمتر باشد و همچنین آنزیم کبدی بالای 50 برای مردان خطرناک است.

برای درخواست مشاوره اطلاعات خود را ثبت کنید.

نحوه درست تشخیص کبد چرب در آزمایش

هنگامی که اندازه نرمال کبد چرب از حد طبیعی خارج می شود، علامت خاصی ندارد. به همین دلیل معمولا پزشک اولین فردی است که احتمال بیماری کبدی را تشخیص می دهد. تشخیص کبد چرب اغلب به‌صورت اتفاقی و در جریان بررسی آزمایش‌های خون صورت می‌گیرد. بیشتر اوقات در روند آزمایش، بالا رفتن آنزیم های کبدی در افراد مشاهده شده است که زنگ خطری برای سلامت کبد او است.

بعد از این مرحله کارکرد کبد مورد بررسی قرار می گیرد. برای شناسایی عملکرد کبد نیز آزمایشاتی بر روی خون افراد انجام می شود. در این حالت آلبومین، بیلی روبین وPT  سنجیده می شوند. گاهی برای دقت زیاد در تشخیص سلامت کبد، پزشک متخصص روش های دیگری را نیز می آزماید تا مشکلات کبدی، در صورت وجود، به طور کامل و واضح مشخص شوند. بعضی از این روش ها شامل موارد زیر هستند.

  • آزمایش های کامل کننده برای تشخیص بیماری های احتمالی دیگر مثل هپاتیت
  • سونوگرافی کبد به منظور دریافت تصویر واضحی از کبد، در صورت نیاز، می‌توانید سونوگرافی در منزل را نیز با هماهنگی انجام دهید.
  • نمونه برداری از کبد برای تعیین شدت بیماری
  • فیبرو اسکن جهت تشخیص مقدار چربی و اسکار در کبد
  • بررسی علائم مشکلات کبدی

هنگامی که آنزیم های کبدی فرد بالا باشند احتمال چرب بودن کبد وجود دارد. بنابراین گرید کبد چرب در آزمایش خون به سه نوع زیر تقسیم می شود.

  • گرید یک: ضعیف ترین نوع چربی کبدی است. در این حالت چربی در بیرون کبد بوده و روی کارکرد کبد تاثیر چندانی ندارد و با ورزش و رژیم غذایی سالم و تغییر شیوه زندگی درمان می شود.
  • گرید دو: چربی در این حالت بیشتر از گرید یک است و باید یک سری داروهای موثر مصرف شوند.
  • گرید سه: در این مرحله چربی کبدی خیلی زیاد شده و علائم آن نیز ظاهر شده و دخالت پزشک متخصص امری ضروری است.

تاثیر آزمایش به موقع در درمان کبد چرب

تفسیر آزمایش خون کبد

برای درک بهتر نتایج آزمایش کبد لازم است ابتدا مولفه هایی مربوط به کبد معرفی شوند. در ادامه به شرح این موارد می پردازیم. می‌توانید برای تفسیر آزمایش خود از خدمات پزشک عمومی در منزل استفاده کنید.

  • آنزیم های کبدی
    1. SGOT یا AST بالا نشان دهنده بیماری های کبدی، قلبی و عضلانی است.
    2. SGPT یا ALT نیز بیماری های کبدی را نشان می دهد.
    3. مقدار بالای ALP تحرک اضافی سلول های کبدی، صفرا و استخوان را مشخص می کند.
  • بیلیروبین
    1. اگر بیلیروبین بطور مستقیم بالا برود یعنی ترشحات صفرا مختل شده اند و فرد دچار عفونت های ویروسی، بیماری کبدی یا صفراوی است.
    2. بالا رفتن بیلیروبین غیر مستقیم بدین معناست که سلول های قرمز خون تخریب شده اند.
  • همچنین زیاد بودن INR نشان دهنده این است که کارایی خون در لخته زدایی کم شده است و علت آن بیماری کبدی می تواند باشد.
  • ALBUMIN نیز فاکتوری است که نشان دهنده سلامت کبد بوده و کاهش آن بیماری کبدی را نشان می دهد.

بنابراین نرمال کبد چرب در آزمایش را با توجه به سطوح آنزیم ها و موارد ذکر شده می سنجند. در بیشتر اوقات محدوده طبیعی ALT در رنج ۱۰_۴۰IU/L  و برای AST در رنج ۱۰_۳۴IU/L است. بالا رفتن ALT نشان می دهد که به کبد آسیب وارد شده است.

در ادامه جدول آزمایش کبد چرب آمده است:

آزمایش / فاکتور محدوده نرمال (Normal Range) تفسیر در صورت غیرطبیعی بودن
INR معمولاً 0.8 – 1.2 بالا بودن آن نشان‌دهنده کاهش توانایی خون در لخته‌سازی است؛ می‌تواند به دلیل بیماری کبدی باشد.
ALBUMIN 3.5 – 5.0 g/dL کاهش آلبومین نشان‌دهنده اختلال عملکرد کبد یا بیماری کبدی است.
ALT (SGPT) 10 – 40 IU/L افزایش ALT نشان‌دهنده آسیب به سلول‌های کبدی است.
AST (SGOT) 10 – 34 IU/L افزایش AST نیز ممکن است نشانه آسیب کبدی باشد، ولی کمتر اختصاصی است.

عواملی مثل مصرف الکل، عفونت ویروسی، داروهای مضر برای کبد، چربی کبد و … احتمال بالا رفتن ALT را افزایش می دهند. درمان آن هم بستگی به عامل ایجاد عارضه دارد. اگر این عامل رفع شود بیماری هم درمان می شود.

برای درخواست مشاوره اطلاعات خود را ثبت کنید.

اهمیت Sgpt در ازمایش کبد

بررسی نرمال کبد چرب در آزمایش SGPT نتایج مهمی را آشکار می کند. خواندن آزمایش کبد چرب بیماری هایی مثل هپاتیت، سرطان کبدی، قند خون و مسمومیت را مشخص می کند. در این آزمایش میزان آنزیم ALT اندازه گرفته می شود.

عمل سوخت و ساز غذا در کبد انجام می شود. در این فرآیند اعمالی صورت می گیرد و غذا به کالری تبدیل می شود. پروتئین یکی از این مواد غذایی است که برای سنتز شدن نیاز به آنزیم دارد. یکی از این آنزیم ها آلانین آمینو ترانسفراز است که مقدارش در این آزمایش بررسی می شود و بالا بودن آن نشان از التهاب کبد دارد.

کبد ناسالم هم مشکلاتی در ذخایر آهن، تولید صفرا، تجزیه چربی و سم زدایی بدن ایجاد می کند. هنگام مراجعه به آزمایشگاه جهت نمونه گیری لزومی ندارد ناشتا باشید. اما چنانچه داروی خاصی مصرف می کنید حتما با پزشک در میان بگذارید چون بعضی داروها در نتیجه آزمایش تاثیر گذارند. مقدار بالای ALT در خون و خروج نرمال کبد چرب در آزمایش SGPT می تواند نشانی از بیماری های زیر باشد.

  • مسموم شدن با CCL4
  • کبد آسیب دیده با هپاتیت
  • مسمومیت با سرب
  • شوکه شدن
  • سرطان
  • سلیلاک

چنانچه چربی در کبد رسوب کند یا بیماری های خاص مثل سیروز داشته باشید، احتمال بالا بودن آنزیم کبدی بررسی می شود.

ضرورت انجام آزمایش کبد چرب

سوالات متداول

آیا مصرف الکل بر نتایج آزمایش کبد چرب تاثیر می‌گذارد؟

بله، مصرف الکل می‌تواند باعث بالا رفتن آنزیم‌های کبدی مانند ALT و AST شود و منجر به مشکلاتی مانند کبد چرب و سیروز شود. بنابراین، بهتر است قبل از انجام آزمایش، مصرف الکل را متوقف کنید

چه زمانی باید آزمایش کبد چرب انجام دهم؟

اگر علائمی مانند کاهش وزن ناگهانی، زرد شدن پوست یا چشم‌ها، درد شکم، یا ورم دست و پا دارید، بهتر است آزمایش کبد انجام دهید. همچنین، انجام چکاپ کبدی سالانه برای افراد با سابقه بیماری‌های کبدی یا کسانی که مصرف الکل دارند، توصیه می‌شود.

آیا تست‌های کبدی می‌توانند آسیب‌های دیگر اعضای بدن را نشان دهند؟

بله، بعضی از آزمایش‌های کبدی، مانند SGOT (AST)، می‌توانند بیماری‌های قلبی یا عضلانی را نیز نشان دهند، به همین دلیل است که باید آزمایشات دقیق‌تری برای تشخیص دقیق‌تر بیماری انجام شود.

انزیم کبد باید چند باشد؟

سطح نرمال آنزیم‌های کبدی مانند ALT (SGPT) معمولاً بین 10 تا 40 IU/L و AST (SGOT) بین 10 تا 34 IU/L است. اگر این مقادیر بالاتر از حد نرمال باشند، می‌تواند نشان‌دهنده آسیب کبدی مانند کبد چرب، هپاتیت یا سایر مشکلات کبدی باشد و نیاز به مشاوره پزشکی دارد.

میزان نرمال sgot و sgpt چقدر است؟

میزان نرمال آنزیم‌های SGOT (AST) معمولاً بین 10 تا 34 IU/L و SGPT (ALT) معمولاً بین 10 تا 40 IU/L است. افزایش این آنزیم‌ها می‌تواند نشان‌دهنده آسیب به کبد یا مشکلات دیگر مرتبط با عملکرد کبد باشد.

نتیجه گیری

کبد عضو مهمی از بدن است و سلامت آن تاثیر مستقیمی بر دیگر اعضاء بدن مانند مو، پوست و … دارد. امروزه آزمایش های مختلف روی خون انجام می گردند و با توجه به مقدار نرمال ast و alt، گریدهای  ۱، ۲ و ۳ کبدی تشخیص داده می شوند.

اگر می‌خواهید از وضعیت کلی کبد خود مطمئن شوید، انجام یک آزمایش چکاپ منظم می‌تواند نقش موثری در تشخیص زودهنگام بیماری‌های کبدی داشته باشد.

گاهی علائمی در بدن مشاهده می کنیم که نشان دهنده بالا بودن نرمال کبد چرب در آزمایش، است. بنابراین باید در حفظ سلامت کبد تلاش کنیم و رژیم غذایی مناسبی داشته باشیم. آنی آزما می تواند بهترین و دقیق ترین نتایج آزمایش را برای شما تفسیر کند. امکان انجام نمونه گیری خون در منزل توسط آنی آزما میسر شده است.