در مواقعی ممکن است نیاز داشته باشید تفسیر آزمایش کبد را بدون متخصص انجام دهید. با دانستن نکات خاصی قادر خواهید بود این آزمایش ها را تفسیر کنید. تست های بررسی کبد (LFTs) آزمایش هایی هستند که وقتی به درستی تفسیر شوند، علت، شدت و نوع بیماری های مختلفی را نشان می دهند. با این حال، این آزمایش ها مختص کبد نیستند و یکپارچگی یا کلستاز سلولهای کبدی را منعکس می کنند. در این مطلب قصد داریم اطلاعاتی را درباره تفسیر این آزمایش ها در اختیار شما قرار دهیم پس با ما همراه باشید.
لازم به ذکر است که برای انجام چکاپ کبد در منزل و تفسیر انلاین نتایج میتوانید از خدمات آنی آزما استفاده کنید.
ضرورت تفسیر آزمایش کبد به صورت درست
نیاز است که آزمایش کبد را به صورت درست و اصولی تفسیر کنید. این آزمایش ها برای پی بردن به بیماری های خاصی انجام می شوند. در صورت تفسیر نامناسب شما نمی توانید علل بیماری را پیدا کنید. علاوه بر این امر با تفسیر آزمایش آنزیم های کبدی داروهای مناسب توصیه می شود. یقیناً اگر نتوانید نتیجه آزمایش را تفسیر کنید قادر نخواهید بود درمان صحیحی را نیز انجام دهید. مثلا اشنایی با علامت اختصاری کبد چرب به شما کمک میکند که این مشکل را تشخیص دهید.
نتایج طبیعی آزمایش کبد برای تفسیر آن
با مقایسه تفسیر آزمایش lft و مقادیر نرمال کبد چرب در آزمایش میتوانید مشکل را تشخیص دهید. نتایج طبیعی در بررسی آزمایش کبد شامل این موارد می شوند. از این مقادیر میتوانید برای تفسیر آزمایش کبدی استفاده کنید.
| آنزیم / ماده | محدوده طبیعی (مردان) | محدوده طبیعی (زنان) | محدوده طبیعی (کودکان) | دلیل افزایش سطح | دلیل کاهش سطح |
|---|---|---|---|---|---|
| آلانین ترانس آمیناز (ALT) | 7 تا 55 واحد در لیتر (U/L) | 7 تا 55 واحد در لیتر (U/L) | 10 تا 50 واحد در لیتر (U/L) | هپاتیت ویروسی، سیروز، مصرف الکل، آسیب کبدی | کمبود ویتامین B6، آسیب عضلانی |
| آسپارتات ترانس آمیناز – AST در آزمایش خون | 8 تا 48 واحد در لیتر (U/L) | 8 تا 48 واحد در لیتر (U/L) | 10 تا 40 واحد در لیتر (U/L) | بیماریهای کبدی (هپاتیت، سیروز)، بیماریهای عضلانی، حمله قلبی | کمبود ویتامین B6، آسیب عضلانی |
| آلکالین فسفاتاز (ALP) | 40 تا 129 واحد در لیتر (U/L) | 40 تا 129 واحد در لیتر (U/L) | 80 تا 300 واحد در لیتر (U/L) | انسداد مجرای صفراوی، بیماریهای استخوانی، سیروز صفراوی | کمبود ویتامین D، اختلالات تغذیهای |
| آلبومین | 3.5 تا 5.0 گرم در دسی لیتر (g/dl) | 3.5 تا 5.0 گرم در دسی لیتر (g/dl) | 3.5 تا 5.2 گرم در دسی لیتر (g/dl) | بیماریهای کبدی پیشرفته، سیروز، نارسایی کلیوی | کمبود پروتئین، سوء تغذیه |
| پروتئین کل | 6.3 تا 7.9 گرم در دسی لیتر | 6.3 تا 7.9 گرم در دسی لیتر | 5.5 تا 7.0 گرم در دسی لیتر | بیماریهای کبدی، اختلالات سیستم ایمنی | کمبود پروتئین، سوء تغذیه |
| بیلی روبین | 0.1 تا 1.2 میلی گرم در دسی لیتر (mg/dl) | 0.1 تا 1.2 میلی گرم در دسی لیتر (mg/dl) | 0.1 تا 1.0 میلی گرم در دسی لیتر (mg/dl) | یرقان، بیماریهای کبدی (هپاتیت، سیروز)، همولیز | کمبود ویتامین B12، اختلالات خونی |
| گاما گلوتامیل ترانسفراز (GGT) | 8 تا 61 واحد در لیتر (U/L) | 8 تا 61 واحد در لیتر (U/L) | 7 تا 20 واحد در لیتر (U/L) | بیماریهای صفراوی، مصرف الکل، هپاتیت، بیماریهای کبدی | ندارد |
| لاکتات دهیدروژناز (LD) | 122 تا 222 واحد در لیتر (U/L) | 122 تا 222 واحد در لیتر (U/L) | 120 تا 250 واحد در لیتر (U/L) | آسیب کبدی، حمله قلبی، سکته مغزی، سرطان | ندارد |
| زمان پروترومبین (PT) | 9.4 تا 12.5 ثانیه | 9.4 تا 12.5 ثانیه | 10.0 تا 13.0 ثانیه | اختلالات کبدی، مصرف داروهای رقیقکننده خون، بیماریهای صفراوی | کمبود ویتامین K، نارسایی کبدی |
آزمایش کبد را دقیق تر بشناسید
این آزمایش ها که به عنوان پانل عملکرد کبد نیز شناخته می شوند آزمایش های خونی هستند. در این آزمایش ها آنزیم ها، پروتئین ها و مواد مختلف تولید شده توسط کبد را اندازه گیری می کنند. متخصصان در این آزمایش ها به دنبال بررسی سلامت عمومی کبد هستند. آزمایشات برای مواد مختلف اغلب به طور همزمان بر روی یک نمونه خون انجام می شود. ممکن بوده در تفسیر آزمایش کبد موارد زیر را مشاهده کنید.
| آنزیم / ماده | تعریف | نقش در آزمایش کبد | افزایش سطح آن |
|---|---|---|---|
| آلانین ترانس آمیناز – ALT در آزمایش خون | آنزیمی است که در کبد یافت میشود و به تبدیل پروتئین به انرژی برای سلولهای کبد کمک میکند. | هنگامی که کبد آسیب میبیند، ALT در جریان خون آزاد میشود و سطح آن افزایش مییابد. | آسیب کبدی، هپاتیت، سیروز |
| آسپارتات ترانس آمیناز (AST) | این آنزیم به متابولیسم اسیدهای آمینه کمک میکند و معمولاً در سطوح پایین در خون موجود است. | افزایش سطح AST در آزمایش کبد ممکن است نشاندهنده آسیب کبدی یا آسیب عضلانی باشد. | آسیب کبدی، بیماریهای عضلانی، حمله قلبی |
| آلکالین فسفاتاز (ALP) | این آنزیم در کبد و استخوانها یافت میشود و برای تجزیه پروتئینها ضروری است. | سطح بالای ALP میتواند نشاندهنده آسیب کبدی یا بیماریهای استخوانی باشد. | انسداد مجرای صفراوی، بیماریهای استخوانی |
| آلبومین و پروتئین کل | آلبومین پروتئینی است که توسط کبد تولید میشود و برای مبارزه با عفونتها و انجام وظایف دیگر ضروری است. | سطح پایین آلبومین و پروتئین کل ممکن است نشاندهنده بیماری یا آسیب کبد باشد. | بیماری کبدی، سیروز |
| بیلی روبین | مادهای است که طی تجزیه گلبولهای قرمز تولید میشود و از طریق کبد و مدفوع دفع میشود. | سطح بالای بیلی روبین (یرقان) میتواند نشاندهنده آسیب کبدی یا بیماریهای خونی باشد. | بیماری کبدی، کمخونی همولیتیک |
| گاما گلوتامیل ترانسفراز (GGT) | آنزیمی است که در کبد و مجاری صفراوی یافت میشود. | سطح بالای GGT نشاندهنده آسیب کبد یا مجاری صفراوی است. | بیماریهای صفراوی، مصرف الکل |
| لاکتات دهیدروژناز (LD) | آنزیمی است که در کبد و سایر بافتها یافت میشود و برای تجزیه مواد مختلف ضروری است. | افزایش سطح LD میتواند نشاندهنده آسیب کبدی یا مشکلات دیگر در بدن باشد. | آسیب کبدی، حمله قلبی |
| زمان پروترومبین (PT) | زمان لخته شدن خون است و به ارزیابی عملکرد کبد کمک میکند. | افزایش PT میتواند نشاندهنده آسیب کبدی یا اختلالات لخته شدن خون باشد. | آسیب کبدی، مصرف داروهای رقیقکننده خون |
آزمایش کبد چه خطراتی دارد؟
آزمایشهای عملکرد کبد (LFTs) به طور کلی ایمن و با خطرات بسیار کمی همراه هستند. با این حال، مانند هر آزمایش خون دیگری، ممکن است برخی عوارض جانبی جزئی رخ دهد. متداولترین عارضه، ایجاد کبودی یا تورم در محل خونگیری است که معمولاً پس از چند روز بهبود مییابد. در موارد نادر، ممکن است عوارضی مانند عفونت، درد شدید، یا آسیب به عصب در ناحیه خونگیری مشاهده شود. برای کاهش خطرات، توصیه میشود که خونگیری توسط تکنسین ماهر انجام شود و پس از آزمایش، محل خونگیری به مدت چند دقیقه فشار داده شود تا از بروز کبودی جلوگیری گردد.
جواب ازمایش کبد در چه مدت زمانی آماده میشود؟
زمان آمادهسازی جواب ازمایش کبد بستگی به نوع آزمایشگاه و تجهیزات آن دارد. در آزمایشگاههایی که تجهیزات پیشرفته و کیتهای استاندارد دارند، نتایج معمولاً در عرض ۲۴ تا ۴۸ ساعت آماده میشود. در برخی موارد، مانند آزمایشهای تخصصیتر یا پانلهای جامع که شامل آنزیمها و پروتئینهای مختلف میشود، ممکن است زمان آمادهسازی کمی بیشتر باشد. اگر آزمایش در کلینیکی انجام شود که آزمایشگاه در محل دارد، میتوان در عرض چند ساعت به نتیجه رسید. در غیر این صورت، ممکن است چند روز طول بکشد تا نتایج بررسی آزمایش کبد دریافت شود.
سوالات متداول
آیا سطح بالا یا پایین بودن ALT همیشه نشانه بیماری کبد است؟
افزایش سطح ALT معمولاً نشاندهنده آسیب کبدی مانند هپاتیت، سیروز یا مصرف الکل است. اما سطح پایین این آنزیم در اکثر موارد مشکلی ایجاد نمیکند و ممکن است به دلیل کمبود ویتامین B6 باشد.
چگونه میتوانم نتایج آزمایش کبد را تفسیر کنم؟
برای تفسیر نتایج آزمایش کبد، باید مقادیر آنزیمها و مواد مختلف مانند ALT، AST، ALP، بیلی روبین و آلبومین را بررسی کرده و آنها را با محدودههای نرمال مقایسه کنید. همچنین، باید علائم بالینی بیمار و تاریخچه پزشکی او را در نظر بگیرید.
چگونه میتوان تفاوت بین علائم کبدی و مشکلات دیگر را از نتایج آزمایش کبد تشخیص داد؟
برای تفکیک بیماریهای کبدی از مشکلات دیگر، باید نتایج آزمایشهای مختلف را بهطور کامل بررسی کرد. ترکیب نتایج ALT، AST، ALP و بیلی روبین با علائم بالینی بیمار، کمک میکند تا تشخیص دقیقتری صورت گیرد. در صورت نیاز، پزشک ممکن است آزمایشهای تکمیلی یا تصویربرداری نیز درخواست کند.
سخن پایانی
نیاز است که به صورت دقیق تفسیر آزمایش کبد را انجام دهید. زیرا تست های کبد گروهی از تست های بیوشیمی برای درک وضعیت سلامت کبد هستند. این تست ها و تفسیر آن ها برای تشخیص بیماری های کبدی استفاده می شود. توصیه درمان مناسب و دارو های ضروری با تفسیر همین آزمایش ها امکان پذیر است. بر همین مبنا بهتر بوده یک متخصص تفسیر و بررسی آزمایش را انجام دهد.
