آزمایش GGT (گاما گلوتامیل ترانسفراز) چیست؟

 آزمایش گاما گلوتامیل ترانسفراز برای ارزیابی سلامت کبد و تشخیص بیماری کبدی و بیماری استخوانی انجام می شود. گاما گلوتامیل ترانسفراز نوعی آنزیم است که بیشترین غلظت آن در کبد است لذا اگر کبد دچار مشکل شودف غلظت این آنزیم در کبد زیاد خواهد شد. در نتیجه اندازه مقدار آن تعیین کننده سلامت کبد خواهد بود. به طور معمول ، GGT در مقادیر کم وجود دارد ، اما وقتی کبد آسیب می بیند ، ممکن است سطح GGT بالا رود.

آزمایش GGT که با عناوینی مثل GGT، Gamma-Glutamyl Transpeptidase، GGTP ، Gamma-GT ، GTP نیز شناخته می شود، برای ارزیابی یک بیماری احتمالی کبدی یا مجاری صفراوی یا تمایز بین بیماری کبدی و استخوانی به عنوان دلیل افزایش مقادی آلکالن فسفاتاز (ALP) درخواست می گردد. این آزمایش گاهی اوقات برای غربالگری یا نظارت بر سوء مصرف الکل نیز کاربرد دارد.

هنگامی که شما علائم اختلال در مجرای کبد یا صفرا را نشان می دهید و یا هنگامی که سطح ALP افزایش یافته است ، از آزمایش GGT برای بررسی وضعیت کبد شما استفاده می گردد. برای انجام آزمایش GGT، می‌توانید از خدمات آزمایش خون در منزل استفاده کنید تا بدون مراجعه حضوری، وضعیت کبد خود را بررسی کنید

در آزمایش GGT چه چیزی مورد بررسی قرار می گیرد؟

آزمایش GGT (گاما گلوتامیل ترانسفراز) برای اندازه‌گیری سطح آنزیمی در خون انجام می‌شود که عمدتاً در کبد یافت می‌شود. این آزمایش در تشخیص آسیب‌های کبدی یا انسداد مجاری صفراوی (مانند سنگ کیسه صفرا یا تومور) کاربرد دارد و یکی از حساس‌ترین تست‌ها برای مشکلات صفراوی محسوب می‌شود، اما به‌تنهایی نمی‌تواند نوع دقیق بیماری را مشخص کند.

به همین دلیل، GGT معمولاً همراه با آزمایش ALP (آلکالین فسفاتاز) بررسی می‌شود تا مشخص شود منبع افزایش ALP مربوط به کبد است یا استخوان. چرا که ALP در هر دو بافت تولید می‌شود، اما افزایش GGT نشان‌دهنده منشأ کبدی ALP است.

همچنین سطح GGT می‌تواند با مصرف الکل بالا برود، بنابراین در بررسی سوءمصرف الکل نیز مفید است. در مجموع، آزمایش GGT به تنهایی کافی نیست، ولی در ترکیب با سایر تست‌ها، نقش مهمی در تشخیص اختلالات کبدی و صفراوی دارد.

از آزمایش GGT برای تشخیص چه بیماری هایی استفاده می شود؟

از آزمایش گاما گلوتامیل ترانسفراز یا آزمایش GGT برای تعیین علت افزایش آلکالن فسفاتاز (ALP) استفاده می شود. هر دو ALP و GGT در بیماری مجاری صفراوی و در برخی از بیماری های کبدی زیاد هستند ، اما در بیماری استخوان فقط ALP افزایش می یابد. بنابراین ، اگر سطح GGT در فردی که ALP بالایی دارد طبیعی باشد ، علت بالا رفتن ALP به احتمال زیاد بیماری استخوانی مانند پوکی استخوان است.

آزمایش GGT گاهی اوقات برای کمک به تشخیص بیماری کبدی و انسداد مجاری صفراوی استفاده می شود. معمولاً این آزمایش همراه با سایر آزمایشات چکاپ کبد مانند آلانین آمینوترانسفراز (ALT) ، آسپارتات آمینوترانسفراز (AST) ، ALP و بیلی روبین درخواست داده می شود. به طور کلی ، افزایش سطح GGT نشان می دهد که کبد آسیب دیده است ، اما به طور خاص به وضعیتی که ممکن است باعث ایجاد صدمه شود ، اشاره نمی کند.

از آزمایش GGT می توان برای غربالگری سوء مصرف مزمن الکل (در حدود 75٪ از سو مصرف مشروبات الکلی به صورت مزمن افزایش خواهد یافت) و نظارت بر استفاده از الکل و یا سوء استفاده در افرادی که تحت درمان الکلی یا هپاتیت الکلی قرار دارند، نیز استفاده کرد.

آزمایش GGT چه زمانی درخواست داده می شود؟

وقتی سطح ALP بالایی دارید ، آزمایش GGT ممکن است درخواست داده شود. آزمایش ALP ممکن است به تنهایی یا به عنوان بخشی از پانل معمول کبد انجام شود تا آسیب کبد را غربالگری کند ، حتی اگر هیچ علایمی وجود نداشته باشد. آزمایش GGT ممکن است هنگامی انجام شود که نتایج آزمایش ALP زیاد باشد ، اما آزمایش های دیگر که بخشی از پانل کبدی هستند (مانند AST و ALT) افزایش نیافته باشند.

GGT ممکن است همراه با یا به عنوان پیگیری سایر آزمایشات عملکرد کبد در هنگام بروز علائم یا نشانه های بیماری کبدی ، مانند موارد زیر درخواست گردد:

• ضعف ، خستگی
• از دست دادن اشتها
• تهوع و استفراغ
• تورم شکم و یا درد
• زردی
• ادرار تیره ، مدفوع روشن
• خارش

آزمایش GGT همچنین ممکن است هنگامی درخواست شود که شخصی با سابقه سوء مصرف الکل ، به منظور نظارت بر پیروی از برنامه درمانی ، مصرف الکل را ترک کرده باشد.

نتیجه آزمایش GGT چه چیزی را نشان می دهد؟

نتایج آزمایش GGT همراه با نتایج ALP و سایر نتایج آزمایشاتی که ممکن است همزمان انجام شود مانند یک پانل کبد تفسیر می شود.

افزایش سطح ALP با سطح GGT بالا به تشخیص و رد عدم وجود بیماری استخوانی به عنوان دلیل افزایش سطح ALP کمک می کند. افزایش ALP با GGT کم یا معمولی به معنای افزایش ALP به دلیل بیماری استخوانی است.

افزایش سطح GGT نشان می دهد که در اثر یک بیماری یا شرایط خاص، به کبد آسیب می رسد، اما به طور مشخص علت آسیب را نشان نمی دهد. به طور کلی هرچه سطح این آنزیم بالاتر باشد ، آسیب به کبد بیشتر می شود. افزایش سطح ممکن است به دلیل بیماری های کبدی ، مانند هپاتیت یا سیروز باشد ، اما ممکن است به دلیل شرایط دیگر ، مانند نارسایی احتقانی قلب ، سندرم متابولیک ، دیابت یا پانکراس نیز باشد. آنها همچنین ممکن است در اثر سوء مصرف الکل ، بیماری های کبدی الکلی یا استفاده از داروهایی که برای کبد سمی هستند ایجاد شوند.

نتیجه آزمایش GGT کم یا معمولی نشان می دهد که بعید نیست بیماری کبدی داشته باشید یا الکل مصرف نکرده باشید. برای بررسی دقیق‌تر نتیجه آزمایش می‌توانید درخواست ویزیت پزشک عمومی در منزل داشته باشید.

چه عوامل دیگری باعث بالا رفتن GGT می شود؟

افزایش موقت GGT ممکن است ناشی از موارد زیر باشد:

• نوشیدن حتی مقدار کمی الکل در ۲۴ ساعت گذشته
• سیگار کشیدن
• داروها

فنیتوئین

کاربامازپین

فنوباربیتال (از گروه باربیتورات‌ها)

داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs)

داروهای کاهش‌دهنده چربی

آنتی‌بیوتیک‌ها

مسدودکننده‌های گیرنده هیستامین

داروهای ضد قارچ

داروهای ضد افسردگی

قرص‌های ضد بارداری

هورمون‌ها (مثل تستوسترون)

هپارین (ضد انعقاد)

•  بیماری‌های قلبی و فشار خون بالا
• تنوع ژنتیکی باعث تفاوت واکنش GGT نسبت به الکل می‌شود. در این موارد آزمایش ژنتیک در منزل می‌تواند به تشخیص دقیق‌تر کمک کند.
• برخی بیماری‌های ژنتیکی نادر با کاهش GGT همراه‌اند (مثلاً اختلال در جریان صفرا)
• GGT در زنان با افزایش سن بالا می‌رود

قبل از آزمایش GGT رعایت چه نکاتی ضروری است؟

چون خوردن غذا سطح GGT را کاهش می‌دهد، باید حداقل ۸ ساعت قبل از آزمایش ناشتا باشید(تنها نوشیدن آب مجاز است). پیشنهاد می کنیم مقاله قبل از آزمایش خون چه چیزهایی نباید خورد؟ خورد را مطالعه کنید.

همچنین ممکن است از شما خواسته شود الکل مصرف نکنید و برخی داروها را موقتاً قطع کنید.

پرهیز از سیگار کشیدن قبل از آزمایش الزامی است.

سوالات متداول راجع به آزمایش GGT

نتیجه گیری

اگر شما نیز تمایل دارید آزمایش GGT را در منزل خود و بدون مراجعه حضوری و در معرض آلودگی قرار گرفتن انجام دهید، می توانید به سایت آنی آزما مراجعه کرده و پس از پر کردن فرم پذیرش، نسبت به انجام آزمایش در منزل با رعایت کلیه پروتکل های بهداشتی اقدام خواهد شد.