عناوین محتوا پنهان کردن فهرست

عکس سونوگرافی مجموعه‌ای از سایه‌های سیاه، سفید و خاکستری، اعداد، خطوط و اختصارات است که هرکدام بخشی از اطلاعات تصویربرداری را نشان می‌دهند. قسمت سیاه ممکن است حاوی مایع باشد، ناحیه سفید می‌تواند بازتاب قوی امواج صوتی را نشان دهد و خطوط علامت‌گذاری‌شده معمولاً برای اندازه‌گیری یک عضو یا ساختار به کار می‌روند؛ اما هیچ‌کدام بدون توجه به نوع سونوگرافی، زاویه پروب، تنظیمات دستگاه و گزارش رادیولوژیست قابل تفسیر قطعی نیستند. در این راهنمای آنی‌آزما توضیح می‌دهیم چگونه اجزای اصلی تصویر، رنگ‌ها، نوشته‌ها و نماهای رایج را بشناسید و هنگام مشاهده عکس سونوگرافی چه سؤال‌هایی از پزشک بپرسید؛ بدون اینکه یک تصویر ثابت را جایگزین تشخیص تخصصی کنیم.

آیا می‌توان عکس سونوگرافی را بدون گزارش تفسیر کرد؟

عکس چاپ‌شده یا ذخیره‌شده سونوگرافی فقط چند فریم انتخابی از یک بررسی زنده است. متخصص هنگام انجام سونوگرافی در منزل، پروب را در جهت‌های مختلف حرکت می‌دهد، ساختار موردنظر را از چند زاویه می‌بیند، بافت‌ها را با یکدیگر مقایسه می‌کند و در صورت نیاز از داپلر، اندازه‌گیری یا مانورهای خاص کمک می‌گیرد. بخش زیادی از این اطلاعات در یک عکس ثابت دیده نمی‌شود.

تنظیماتی مانند عمق تصویر، میزان روشنایی، فوکوس، فرکانس پروب و تقویت سیگنال می‌توانند ظاهر یک ساختار را تغییر دهند. به همین دلیل، تیره یا روشن‌بودن بخشی از تصویر لزوماً نشان‌دهنده بیماری نیست.

گزارش رادیولوژیست نتیجه مشاهده همه تصاویر و بررسی زنده است. شرح‌حال، سن، علائم، آزمایش‌ها و دلیل درخواست سونوگرافی نیز در نتیجه‌گیری اهمیت دارند. بنابراین می‌توان اجزای عمومی تصویر را شناخت، اما تشخیص کیست، توده، سنگ، اختلال رشد جنین یا بیماری یک عضو فقط از روی عکس و بدون گزارش قابل اعتماد نیست.

درخواست رزرو نوبت رایگان

اجزای اصلی یک تصویر سونوگرافی

چیدمان اطلاعات روی تصویر به برند دستگاه و نوع سونوگرافی بستگی دارد، اما بیشتر تصاویر شامل مشخصات بیمار، تاریخ انجام، نام ناحیه اسکن‌شده، نوع پروب و اندازه‌گیری‌ها هستند.

بخش تصویر چه اطلاعاتی نشان می‌دهد؟ نکته مهم
مشخصات بیمار نام، شماره پرونده، سن یا کد شناسایی پیش از استفاده یا انتشار تصویر باید حذف شود
تاریخ و ساعت زمان ثبت تصویر برای مقایسه با بررسی‌های قبلی اهمیت دارد
نام ناحیه یا نوع بررسی مانند تیروئید، کبد، لگن یا بارداری ممکن است به‌صورت عبارت یا اختصار نوشته شود
نوع پروب و تنظیمات فرکانس، عمق، فوکوس و حالت دستگاه تنظیمات فنی بر ظاهر تصویر اثر می‌گذارند
خطوط اندازه‌گیری فاصله میان دو علامت یا ابعاد یک ساختار عدد بدون دانستن نام ساختار قابل تفسیر نیست
نوار رنگ یا مقیاس جهت و سرعت نسبی جریان یا مقیاس تصویر بیشتر در داپلر و الاستوگرافی دیده می‌شود

مشخصات بیمار و تاریخ

نام بیمار، تاریخ تولد، کد پذیرش و تاریخ انجام سونوگرافی معمولاً در حاشیه بالایی تصویر ثبت می‌شوند. برای مقایسه دو سونوگرافی باید مطمئن شد تصاویر متعلق به یک فرد و مربوط به تاریخ‌های صحیح هستند.

نوع پروب و تنظیمات دستگاه

عبارت‌ها و اعدادی مانند MHz، Depth، Gain و Focus به تنظیمات فنی مربوط‌اند. این موارد معمولاً برای تفسیر مستقیم بیمار نوشته نشده‌اند، اما توضیح می‌دهند تصویر با چه عمق و شرایطی ثبت شده است.

ناحیه اسکن

نام عضو ممکن است به‌صورت کامل یا مخفف نمایش داده شود؛ مانند RT THY برای لوب راست تیروئید یا RUQ برای قسمت بالای راست شکم. این اختصارات بین دستگاه‌ها و مراکز کاملاً یکسان نیستند.

اندازه‌گیری‌ها و علامت‌گذاری‌ها

علامت‌های «+» یا «×» و خط‌چین‌های میان آن‌ها کالیپر نام دارند. این خطوط برای اندازه‌گیری طول، عرض، قطر، محیط یا حجم یک ساختار استفاده می‌شوند. جای‌گذاری کالیپر باید توسط فرد آموزش‌دیده انجام شود.

راهنمای خواندن عکس سونوگرافی بارداری

رنگ‌های سیاه، سفید و خاکستری چه معنایی دارند؟

سونوگرافی بر پایه بازتاب امواج صوتی ساخته می‌شود. پروب موج صوتی را به بدن می‌فرستد و دستگاه شدت و زمان بازگشت آن را به نقاط روشن یا تیره تبدیل می‌کند. ساختاری که بازتاب کمتری ایجاد کند، تیره‌تر دیده می‌شود و ساختاری با بازتاب قوی‌تر، روشن‌تر است.

برای توصیف این حالت‌ها در اصطلاحات سونوگرافی از واژه‌های زیر استفاده می‌شود:

اصطلاح ظاهر تقریبی مفهوم عمومی
Anechoic یا بدون اکو سیاه بازتاب بسیار کم؛ اغلب در مایعات ساده
Hypoechoic یا کم‌اکو خاکستری تیره بازتاب کمتر از بافت اطراف
Isoechoic یا هم‌اکو مشابه بافت مجاور بازتاب نزدیک به بافت مقایسه‌شده
Hyperechoic یا پُراکو خاکستری روشن یا سفید بازتاب قوی‌تر از بافت اطراف
Heterogeneous ترکیبی و غیریکنواخت وجود بافت‌ها یا بازتاب‌های متفاوت
Homogeneous نسبتاً یکنواخت الگوی بازتاب مشابه در سراسر بافت

این واژه‌ها توصیفی‌اند، نه تشخیص نهایی. برای مثال، یک ساختار کم‌اکو لزوماً توده خطرناک نیست و ناحیه سفید نیز الزاماً به معنای سنگ یا کلسیفیکاسیون نخواهد بود.

«طبق توضیح RadiologyInfo.org، که با نظارت انجمن رادیولوژی آمریکا (ACR) و RSNA تهیه شده، تصویربرداری سونوگرافی از همان اصل بازتاب صوتی استفاده می‌کند که در سونار کشتی‌ها و ماهیگیری به کار می‌رود؛ دستگاه با اندازه‌گیری پژواک امواج، فاصله، اندازه و بافت ساختار را تعیین می‌کند.»

مایع و ساختارهای بدون اکو

  • مایعات ساده معمولاً سیاه یا بسیار تیره دیده می‌شوند.
  • مثانه پر، کیسه صفرا، بعضی عروق و کیست ساده ممکن است نمای بدون اکو داشته باشند.
  • خون، مایع غلیظ یا عفونی همیشه کاملاً سیاه نیست و ممکن است اکوهای داخلی ایجاد کند.
  • سیاه‌بودن یک بخش به‌تنهایی خوش‌خیم یا طبیعی‌بودن آن را ثابت نمی‌کند.

بافت نرم

  • بافت‌های نرم معمولاً طیفی از خاکستری ایجاد می‌کنند.
  • کبد، تیروئید، رحم و عضله هرکدام الگوی معمول خود را دارند.
  • روشنایی بافت با تنظیم دستگاه، نوع پروب و عضو مقایسه‌شده تغییر می‌کند.
  • قضاوت درباره طبیعی‌بودن بافت نیازمند مشاهده یکنواختی، مرزها و بافت‌های اطراف است.

استخوان، سنگ و کلسیفیکاسیون

استخوان، بعضی سنگ‌ها و کانون‌های کلسیفیه می‌توانند امواج صوتی را به‌شدت بازتاب دهند و به شکل نقاط یا خطوط روشن دیده شوند. بااین‌حال، گاز، مرز میان دو بافت و بعضی آرتیفکت‌های دستگاه نیز ممکن است سفید ظاهر شوند. هر نقطه سفید سنگ یا رسوب کلسیم نیست.

سایه صوتی

پشت ساختارهایی که مانع عبور بخش زیادی از امواج می‌شوند، ناحیه‌ای تیره به نام سایه صوتی دیده می‌شود. سنگ کیسه صفرا، بعضی کلسیفیکاسیون‌ها، استخوان و گاز ممکن است سایه ایجاد کنند. شکل و محل سایه برای تشخیص اهمیت دارد و باید در تصویر زنده بررسی شود.

بالای و پایین عکس سونوگرافی کجاست؟

در اغلب تصاویر معمول سونوگرافی، قسمت بالای صفحه ناحیه نزدیک‌تر به پروب و قسمت پایین، بافت‌های عمیق‌تر را نشان می‌دهد. بنابراین بالای تصویر همیشه به معنای بالای بدن و پایین تصویر به معنای پایین بدن نیست.

برای مثال، در سونوگرافی شکم، پوست و بافت زیرپوستی در بخش بالایی تصویر قرار می‌گیرند و اعضای عمقی‌تر در قسمت پایین‌تر دیده می‌شوند. در سونوگرافی واژینال، بالای تصویر نزدیک نوک پروب است و جهت اندام‌ها به زاویه قرارگیری پروب بستگی دارد.

اعداد کنار تصویر معمولاً عمق را بر حسب سانتی‌متر نشان می‌دهند. هرچه یک ساختار پایین‌تر قرار گرفته باشد، فاصله بیشتری از پروب دارد. متخصص می‌تواند عمق نمایش را تغییر دهد؛ به همین دلیل دو عکس از یک عضو ممکن است مقیاس متفاوتی داشته باشند.

برای شناخت جهت واقعی، باید نوع برش نیز مشخص باشد. تصاویر طولی، عرضی و مایل، هرکدام عضو را از زاویه متفاوتی نشان می‌دهند و بدون دانستن جهت پروب نمی‌توان موقعیت دقیق ساختارها را تعیین کرد.

بالای و پایین عکس سونوگرافی

چرا راست و چپ تصویر ممکن است جابه‌جا به نظر برسد؟

روی هر پروب یک علامت جهت وجود دارد که با نشانگر کوچک گوشه تصویر هماهنگ است. سمتی از بدن که نشانگر پروب به آن اشاره می‌کند، در یک طرف مشخص صفحه نمایش داده می‌شود. نحوه قرارگیری این علامت به نوع سونوگرافی و قرارداد تصویربرداری بستگی دارد.

در برش عرضی شکم، سمت چپ صفحه ممکن است با سمت راست بدن بیمار هماهنگ باشد؛ مانند حالتی که از پایین تخت به بیمار نگاه می‌کنیم. در برش طولی، یک سمت تصویر می‌تواند جهت سر و سمت دیگر جهت پا را نشان دهد. در بررسی‌های قلب، واژینال یا عروقی نیز قراردادهای متفاوتی به کار می‌رود.

گزینه‌های دستگاه امکان معکوس‌کردن جهت تصویر را نیز فراهم می‌کنند. در نتیجه، نباید فقط با نگاه‌کردن به سمت راست یا چپ عکس، محل یک کیست، سنگ یا توده را تعیین کرد. برچسب‌هایی مانند RT، LT، R و L یا توضیح گزارش، مرجع مطمئن‌تری برای تشخیص سمت عضو هستند.

نوشته‌ها و اختصارات روی عکس سونوگرافی

اختصارات روی تصویر با توجه به عضو و هدف بررسی متفاوت‌اند. یک مخفف ممکن است در شاخه‌های مختلف پزشکی معنی دیگری داشته باشد؛ بنابراین باید در متن گزارش تفسیر شود.

اختصار رایج معنای احتمالی
RT / R راست
LT / L چپ
SAG یا LONG نمای ساژیتال یا طولی
TRV یا TRANS نمای عرضی
AP قطر قدامی ـ خلفی
ML قطر داخلی ـ خارجی یا عرضی
Dist فاصله
Vol حجم
GS ساک بارداری
CRL طول فرق سر تا دنبالچه جنین
FHR ضربان قلب جنین
GA سن بارداری
EDD تاریخ تقریبی زایمان
BPD قطر دو جداره سر جنین
HC محیط سر جنین
AC محیط شکم جنین
FL طول استخوان ران جنین
AFI شاخص مایع آمنیوتیک

ممکن است دستگاه اندازه‌گیری را به‌صورت خودکار به سن تخمینی یا حجم تبدیل کند. این محاسبات به کیفیت تصویر، محل قرارگیری کالیپر و فرمول دستگاه وابسته‌اند و باید توسط متخصص کنترل شوند.

چگونه عکس سونوگرافی بارداری را بخوانیم؟

نمای سونوگرافی بارداری با سن حاملگی و روش انجام بررسی تغییر می‌کند. در هفته‌های ابتدایی ممکن است ساک بارداری، کیسه زرده و سپس رویان دیده شود. در هفته‌های بعد، اندام‌ها و اندازه‌گیری‌های رشد جنین واضح‌تر می‌شوند.

اصطلاحات رایج در تصاویر بارداری عبارت‌اند از:

  • GS: ساک بارداری که در اوایل حاملگی به شکل ناحیه‌ای تیره داخل رحم دیده می‌شود.
  • YS: کیسه زرده که ساختاری کوچک درون ساک بارداری است.
  • CRL: طول جنین از فرق سر تا پایین تنه در اوایل بارداری.
  • FHR یا HR: ضربان قلب جنین که به‌صورت عدد یا نمودار ثبت می‌شود.
  • BPD و HC: اندازه‌های مربوط به سر جنین.
  • AC: محیط شکم جنین.
  • FL: طول استخوان ران.
  • GA: سن تخمینی بارداری بر اساس تاریخ یا اندازه‌گیری.
  • EDD: تاریخ تقریبی زایمان.

اندازه‌های AC/BPD/FL باید با سن بارداری، سایر اندازه‌ها و روند رشد در بررسی‌های قبلی مقایسه شوند. اختلاف محدود میان سن محاسبه‌شده بر اساس اندازه‌های مختلف لزوماً نشانه مشکل نیست.

یک عکس ثابت نمی‌تواند سلامت کامل جنین، طبیعی‌بودن همه اندام‌ها یا علت تفاوت اندازه‌ها را مشخص کند. تفسیر ضربان، جفت، مایع آمنیوتیک و رشد جنین باید براساس گزارش کامل انجام شود.

نمای کلی تصاویر رحم و تخمدان

رحم در سونوگرافی معمولاً به‌صورت ساختاری گلابی‌شکل با بافت خاکستری دیده می‌شود. آندومتر یا لایه داخلی رحم در مرکز آن قرار دارد و ظاهرش در روزهای مختلف چرخه قاعدگی تغییر می‌کند. تخمدان‌ها نیز در دو طرف رحم جست‌وجو می‌شوند و فولیکول‌های آن‌ها ممکن است به شکل نواحی کوچک و تیره دیده شوند.

در تصاویر سونوگرافی رحم و تخمدان ممکن است این موارد علامت‌گذاری شوند:

  • طول، عرض و قطر قدامی ـ خلفی رحم
  • ضخامت آندومتر
  • ابعاد و حجم هر تخمدان
  • تعداد و اندازه فولیکول‌ها
  • محل و ابعاد کیست، فیبروم یا ضایعه مشاهده‌شده
  • مقدار مایع آزاد لگن
  • محل وسیله داخل رحمی

کیست ساده ممکن است ظاهری تیره با دیواره نازک داشته باشد، اما همه ساختارهای تیره کیست نیستند و همه کیست‌ها نیز ظاهر یکسانی ندارند. فیبروم، پولیپ، کیست پیچیده و توده‌های تخمدانی براساس مجموعه‌ای از ویژگی‌ها ارزیابی می‌شوند و تشخیص آن‌ها از روی یک فریم برای فرد غیرمتخصص ممکن نیست.

نمای کلی کبد، کلیه، تیروئید و کیسه صفرا

هر عضو الگوی تصویری و معیارهای اندازه‌گیری خاصی دارد. بخش زیادی از این اندام‌ها، مانند کبد و کیسه صفرا، در سونوگرافی شکم و لگن بررسی می‌شوند:

عضو نمای عمومی در سونوگرافی مواردی که متخصص بررسی می‌کند
کبد بافت خاکستری نسبتاً یکنواخت اندازه، یکنواختی، ضایعات، مجاری صفراوی و عروق
کلیه شکل لوبیایی با بخش مرکزی روشن‌تر اندازه، ضخامت بافت، اتساع سیستم ادراری، سنگ و توده
تیروئید بافت نسبتاً یکنواخت در دو لوب حجم، ندول، مرز، ترکیب، کلسیفیکاسیون و خون‌رسانی
کیسه صفرا ساختار حاوی مایع و معمولاً تیره سنگ، ضخامت دیواره، رسوب و مایع اطراف
مثانه فضای مایع و تیره در صورت پربودن دیواره، حجم، رسوب، سنگ و ادرار باقی‌مانده

ظاهر روشن کبد ممکن است تحت تأثیر تنظیمات دستگاه یا مقایسه با کلیه تغییر کند و به‌تنهایی برای تشخیص کبد چرب کافی نیست. در تیروئید نیز وجود ندول الزاماً به معنای بدخیمی نیست. اندازه، شکل، حاشیه، ترکیب و سایر ویژگی‌ها در تعیین سطح خطر نقش دارند.

رنگ قرمز و آبی در سونوگرافی داپلر

رنگ قرمز و آبی در سونوگرافی داپلر چه معنایی دارد؟

رنگ‌های قرمز و آبی در سونوگرافی داپلر معمولاً جهت حرکت جریان نسبت به پروب را نمایش می‌دهند، نه نوع رگ، مقدار اکسیژن خون یا خطرناک‌بودن جریان. در بسیاری از تنظیمات، قرمز به معنای حرکت به‌سمت پروب و آبی به معنای حرکت دور از پروب است؛ اما نقشه رنگی دستگاه می‌تواند معکوس شود. راهنمای رنگ کنار تصویر مشخص می‌کند هر رنگ چه جهتی دارد.

بنابراین قرمز همیشه شریان و آبی همیشه ورید نیست. ممکن است جریان یک شریان بر اساس جهت آن نسبت به پروب آبی و جریان یک ورید قرمز دیده شود.

تغییر از قرمز روشن به تیره یا آبی روشن به تیره می‌تواند تفاوت سرعت و جهت را نشان دهد. ترکیب رنگ‌ها یا حالت موزاییکی نیز ممکن است در جریان سریع، آشفته یا هنگام عبور سرعت از محدوده تنظیم‌شده ایجاد شود؛ اما این حالت بدون بررسی تنظیمات و داپلر طیفی قابل تشخیص نیست.

داپلر برای بررسی جریان خون عروق، قلب، جفت، بند ناف، تخمدان، کبد و برخی توده‌ها استفاده می‌شود؛ در بررسی کلیه نیز، سونوگرافی کلیه در منزل گاهی همراه با داپلر برای ارزیابی جریان خون عروق کلیوی انجام می‌شود. نتیجه باید همراه با شاخص‌ها و نمودارهای ثبت‌شده تفسیر شود.

تفاوت عکس سونوگرافی دوبعدی، سه‌بعدی و چهاربعدی

نوع تصویر نحوه نمایش کاربرد کلی
دوبعدی یا 2D برش‌های تخت سیاه‌وسفید روش اصلی بسیاری از بررسی‌های تشخیصی و اندازه‌گیری‌ها
سه‌بعدی یا 3D بازسازی حجمی از چند تصویر دوبعدی نمایش سطح یا حجم بعضی ساختارها
چهاربعدی یا 4D تصویر سه‌بعدی در حال حرکت مشاهده حرکت به‌صورت زنده
داپلر رنگی قرارگرفتن نقشه رنگی جریان روی تصویر نمایش جهت و ویژگی‌های نسبی جریان خون

تصویر سه‌بعدی یا چهاربعدی الزاماً دقیق‌تر یا بهتر از سونوگرافی دوبعدی نیست. در بسیاری از ارزیابی‌های پزشکی، تصاویر دوبعدی پایه اصلی تشخیص‌اند و حالت سه‌بعدی فقط در شرایط مشخص اطلاعات تکمیلی ارائه می‌دهد.

در بارداری، سه‌بعدی می‌تواند سطح صورت یا بعضی اندام‌ها را نمایش دهد و چهاربعدی همان تصویر حجمی را به‌صورت متحرک نشان می‌دهد. کیفیت تصویر به وضعیت جنین، مقدار مایع آمنیوتیک، محل جفت، سن بارداری و عوامل فنی وابسته است. مشخص‌نبودن صورت یا اندام در یک تصویر سه‌بعدی لزوماً نشانه مشکل نیست.

گزارش سونوگرافی از چه قسمت‌هایی تشکیل شده است؟

ساختار گزارش در مراکز مختلف تفاوت دارد، اما معمولاً شامل بخش‌های زیر است:

  • مشخصات و علت درخواست: اطلاعات بیمار و دلیل انجام سونوگرافی.
  • روش یا Technique: نوع پروب، روش شکمی یا داخلی و استفاده از داپلر.
  • یافته‌ها یا Findings: شرح اندازه، شکل و نمای اندام‌ها و هر یافته قابل‌توجه.
  • مقایسه: بررسی تغییرات نسبت به سونوگرافی یا تصویربرداری قبلی.
  • نتیجه‌گیری یا Impression: خلاصه مهم‌ترین برداشت رادیولوژیست.
  • پیشنهاد یا Recommendation: توصیه به پیگیری، بررسی تکمیلی یا مراجعه تخصصی.

بخش Impression معمولاً نزدیک‌ترین قسمت به نتیجه نهایی است، اما بدون خواندن یافته‌ها و شرح‌حال نباید جداگانه تفسیر شود. عباراتی مانند «پیگیری توصیه می‌شود» الزاماً به معنای وجود بیماری جدی نیستند؛ گاهی هدف، اطمینان از ثابت‌ماندن یا برطرف‌شدن یک یافته است. در صورت ابهام در هر بخش از گزارش، بهتر است از خدمات تفسیر  نتایج آزمایش کمک گرفته شود تا معنای دقیق اصطلاحات و یافته‌ها روشن شود.

مقاله سونوگرافی چیست می‌تواند برای شناخت نحوه انجام، کاربردها و محدودیت‌های کلی این روش نیز مورد استفاده قرار گیرد.

کدام یافته‌ها فقط باید توسط پزشک تفسیر شوند؟

موارد زیر به دانش تخصصی، مشاهده تصاویر زنده و تطبیق با علائم و آزمایش‌ها نیاز دارند:

  • تعیین خوش‌خیم یا مشکوک‌بودن یک توده یا ندول
  • تشخیص اختلال رشد یا ناهنجاری جنین
  • ارزیابی محل بارداری و احتمال بارداری خارج رحم
  • بررسی جریان عروق و شاخص‌های داپلر
  • تفسیر کلسیفیکاسیون، سایه صوتی و سایر آرتیفکت‌ها
  • تشخیص التهاب، عفونت یا آسیب عضو
  • ارزیابی شدت کبد چرب، انسداد ادراری یا بیماری تیروئید
  • تصمیم درباره نمونه‌برداری، جراحی یا پیگیری
  • مقایسه اندازه‌ها با محدوده متناسب با سن و شرایط بیمار

یک اندازه غیرعادی همیشه نشان‌دهنده بیماری نیست و قرارگرفتن عدد در محدوده مرجع نیز تمام مشکلات را رد نمی‌کند. خطای اندازه‌گیری، تفاوت دستگاه‌ها و زاویه ثبت تصویر می‌توانند نتایج را تغییر دهند.

علائم بیمار نیز بر فوریت نتیجه اثر دارند. برای مثال، یک یافته کوچک در فرد بدون علامت ممکن است فقط نیازمند پیگیری باشد، اما همان یافته همراه با درد شدید، خونریزی یا تب به ارزیابی سریع‌تری نیاز داشته باشد.

نکات مهم برای استفاده از تصاویر سونوگرافی در محتوای آموزشی

تصویر استفاده‌شده در مقاله باید هدف آموزشی مشخص داشته باشد و صرفاً برای تزئین صفحه اضافه نشود. زیر هر عکس، کپشنی کوتاه نوشته شود که عضو، نوع نما و نکته قابل مشاهده را بدون تشخیص قطعی توضیح دهد.

متن جایگزین تصویر نیز باید توصیفی باشد؛ برای نمونه «نمای دوبعدی کیسه صفرا و خطوط اندازه‌گیری» از عبارت کلی «عکس سونوگرافی» دقیق‌تر است. بهتر است از تکرار افراطی کلمه کلیدی در Alt تصاویر خودداری شود.

نام، شماره پرونده، تاریخ تولد، نام مرکز و هر اطلاعات قابل شناسایی بیمار باید پیش از انتشار کاملاً حذف شود. پوشاندن ناقص اطلاعات یا برش‌دادن بخشی از تصویر ممکن است کافی نباشد. استفاده از تصویر بیمار نیز باید مطابق رضایت و قوانین حریم خصوصی انجام شود.

برای تصاویر مقایسه‌ای بهتر است جهت تصویر، محل عضو و معنی فلش‌ها مشخص شود. فلش یا دایره نباید طوری به کار رود که مخاطب غیرمتخصص از آن یک تشخیص قطعی برداشت کند.

سؤالات متداول

قسمت‌های سیاه در عکس سونوگرافی چیست؟

بخش‌های سیاه معمولاً بازتاب صوتی بسیار کمی دارند و اغلب حاوی مایع‌اند؛ مانند مثانه، کیسه صفرا یا کیست ساده. بااین‌حال، نوع ساختار فقط با رنگ آن تعیین نمی‌شود.

نقاط سفید در سونوگرافی همیشه خطرناک‌اند؟

خیر. نقاط سفید ممکن است مربوط به استخوان، سنگ، کلسیفیکاسیون، گاز، مرز بافت‌ها یا آرتیفکت باشند. محل، شکل، سایه و سایر ویژگی‌ها برای تفسیر اهمیت دارند.

قرمز و آبی در داپلر نشانه رگ شریانی و وریدی است؟

خیر. این رنگ‌ها معمولاً جهت جریان نسبت به پروب را نشان می‌دهند. نقشه رنگی دستگاه نیز می‌تواند معکوس شود.

آیا از روی عکس می‌توان جنسیت جنین را تشخیص داد؟

فقط در سن بارداری و وضعیت مناسب جنین ممکن است متخصص بتواند جنسیت را بررسی کند. یک تصویر نامشخص یا زاویه نامناسب برای نتیجه‌گیری قابل اعتماد نیست.

کدام قسمت گزارش سونوگرافی نتیجه نهایی است؟

بخش «نتیجه‌گیری»، Impression یا Conclusion معمولاً خلاصه نظر رادیولوژیست است. بااین‌حال، این بخش باید همراه با یافته‌ها، علائم و نظر پزشک درخواست‌کننده خوانده شود.

جمع‌بندی

برای خواندن عکس سونوگرافی ابتدا باید نوع بررسی، عضو تصویربرداری‌شده، جهت تصویر، مقیاس عمق و خطوط اندازه‌گیری را شناخت. بخش‌های سیاه معمولاً بازتاب کمتری دارند، بافت‌های نرم خاکستری دیده می‌شوند و استخوان، سنگ یا بعضی مرزهای بافتی می‌توانند روشن باشند؛ اما هیچ رنگ یا علامتی به‌تنهایی یک تشخیص پزشکی را ثابت نمی‌کند. رنگ‌های قرمز و آبی داپلر نیز جهت جریان نسبت به پروب را نشان می‌دهند و معادل شریان و ورید نیستند. آنی‌آزما توصیه می‌کند عکس، گزارش مکتوب، علائم و سوابق پزشکی هم‌زمان در اختیار پزشک قرار گیرند؛ زیرا تصویر چاپ‌شده فقط بخش کوچکی از بررسی زنده سونوگرافی است.

این راهنما با هدف شناخت اجزای عمومی تصاویر نوشته شده است و جایگزین گزارش رادیولوژیست یا نظر پزشک نیست.