آزمایش آنزیم قلبی | تشخیص سریع آسیب قلبی

به طور کلی، آزمایش آنزیم قلبی جهت بررسی آسیب های قلبی انجام می شود. آنزیم ها پروتئین هایی هستند که بدن جهت تسریع فرایند های شیمیایی خاصی در خود، آن ها را تولید می کند.

در هنگام آسیب به سلول ها، غشای سلولی پاره می شود و محتویات آن وارد جریان خون می شود بنابراین با اندازه گیری آنزیم خاص یک بافت در خون می توان از آسیب سلول های آن پی برد. در سلول های قلبی نیز به این صورت می باشد.

این سلول ها دارای آنزیم های اختصاصی هستند که در بافت های دیگر وجود ندارد یا این که بسیار کم است. آزمایش آنزیم قلبی با استفاده از روش های خاص این امکان را برای آزمایشگاه های تشخیص طبی به وجود آورده است که احتمال آسیب های قلبی و شدت این آسیب را شناسایی کند.

جدول زیر به طور خلاصه شما را با مطالب بررسی شده در این مقاله آشنا می‌کند: 

چه زمانی آزمایش آنزیم قلبی نیاز است؟

آزمایش آنزیم قلبی در این موارد نیاز است:

• درد قفسه سینه
• تنگی‌نفس
• حالت تهوع
• تعریق
• نتایج الکتروکاردیوگرافی غیرطبیعی

زمانی که این علائم وجود داشته باشد، این آزمایش انجام می‌ شود تا مشخص شود که آیا شما دچار حمله قلبی یا سندرم حاد کرونری هستید یا نه.برای بررسی آسیب ‌های دیگر قلبی از جمله عفونت نیز این آزمایش انجام می شود.

تشخیص بیماری های قلبی با آزمایش آنزیم قلبی

بیماری‌های قلبی تنها به حمله قلبی محدود نمی‌شوند و شامل مشکلاتی مانند بیماری عروق کرونر، نارسایی قلبی، سکته قلبی، آریتمی و کاردیومیوپاتی نیز می‌شوند. بررسی آزمایش آنزیم قلبی در چکاپ قلب به تشخیص آسیب قلبی کمک کرده و پزشک را در تعیین شدت و نوع بیماری راهنمایی می‌کند.

به نقل از clevelandclinic :

“سطوح بالای آنزیم‌های قلبی می‌تواند نشانه‌ای از آسیب به قلب، استرس یا التهاب باشد.”

• تشخیص سکته قلبی در آزمایش آنزیم قلبی

سکته قلبی زمانی رخ می‌دهد که یکی از عروق کرونر، معمولاً به دلیل لخته خون، مسدود شود و خون‌رسانی به قسمتی از قلب کاهش یابد یا متوقف شود. این کمبود خون باعث مرگ سلول‌های قلبی می‌شود. آزمایش آنزیم قلبی مانند تروپونین و CK-MB در خون، افزایش سطح آن‌ها را نشان می‌دهد و تشخیص می‌دهد که حمله قلبی رخ داده است.

• تشخیص بیماری عروق کرونر

در بیماری عروق کرونر، رسوب کلسترول در رگ‌های کرونری باعث کاهش جریان خون و اکسیژن‌رسانی به قلب می‌شود. این بیماری ممکن است خطر سکته قلبی را افزایش دهد. در مواردی که آسیب به بافت قلب رخ دهد، آنزیم‌های قلبی افزایش می‌یابند و می‌توانند شدت آسیب و احتمال حمله قلبی را مشخص کنند.

• آریتمی (Arrhythmia)

آریتمی یا تپش نامنظم قلب زمانی رخ می‌دهد که پالس‌های الکتریکی تنظیم‌کننده ضربان قلب مختل شوند. انواع آریتمی شامل تاکی‌کاردی (ضربان سریع)، برادی‌کاردی (ضربان کند) و فیبریلاسیون (ضربان نامنظم) هستند. اگر آریتمی موجب آسیب قلبی شود، سطح آنزیم قلبی ممکن است افزایش یابد و نشانگر آسیب سلولی قلب باشد.

انواع آریتمی یا تپش نامنظم قلب شامل:

• تاکی کاردی (Tachycardia)، یعنی زمانیکه قلب بسیار سریع می‌تپد.
• برادی کاردی (Bradycardia)، یعنی زمانیکه قلب خیلی آرام می‌تپد.
• فیبریلاسیون (Fibrillation) زمانی است که ضربان قلب نامنظم است.

تپش نامنظم قلب معمول بوده و اکثر ما آن را حس تجربه می‌کنیم، اما اگر این تپش خیلی متفاوت با تپش همیشگی بوده و یا به دلیل آسیب دیدگی و یا ضعف قلب باشد، باید جدی گرفته شود. تپش نامنظم قلب می‌تواند مرگ‌آور باشد. زمانی که این تپش نامنظم طولانی مدت شده و یا باعث درد قفسه سینه شود، باید سریعا به بیمارستان مراجعه کرد.

• کاردیومیوپاتی (Cardiomyopathy)

کاردیومیوپاتی باعث تغییرات در ماهیچه قلب می‌شود و توانایی قلب در پمپاژ خون را کاهش می‌دهد. در صورت آسیب سلولی قلب، آزمایش آنزیم قلبی می‌تواند افزایش آنزیم‌ها را نشان دهد و شدت آسیب را مشخص کند.

بزرگ شدن قلب معمولاً نتیجه بیماری‌هایی مثل نارسایی قلبی، فشار خون بالا یا کاردیومیوپاتی است و سلول‌ها همیشه در مرحله اولیه آسیب نمی‌بینند، پس سطح آنزیم‌ها ممکن است طبیعی بماند.

• نارسایی قلبی (Heart Failure)

نارسایی قلبی زمانی رخ می‌دهد که قلب نتواند به طور مؤثر خون را پمپاژ کند. بیماری‌های زمینه‌ای مانند فشار خون بالا و بیماری عروق کرونر می‌توانند موجب نارسایی قلبی شوند. افزایش آنزیم‌های قلبی در خون ممکن است نشان‌دهنده آسیب قلبی ثانویه به نارسایی باشد.

• آنژین (Angina)

آنژین صدری ناشی از کاهش اکسیژن‌رسانی به قلب است و معمولاً علامتی از بیماری عروق کرونر محسوب می‌شود. در آنژین پایدار آنزیم‌های قلبی معمولاً طبیعی هستند، اما در آنژین ناپایدار یا در صورتی که آسیب سلولی رخ دهد، سطح آنزیم‌ها افزایش می‌یابد و به تشخیص شدت مشکل کمک می‌کند.

آزمایش آنزیم قلبی چگونه انجام می‌شود؟

در این آزمایش، تکنسین با استفاده از سوزن مقداری خون از بازوی فرد می‌گیرد و نمونه برای بررسی سطح آنزیم‌های قلبی به آزمایشگاه ارسال می‌شود. فرد نیازی به ناشتا بودن یا آماده‌سازی ویژه ندارد.

در شرایط طبیعی، آنزیم‌های قلبی در خون در مقادیر پایین یافت می‌شوند. افزایش سطح این آنزیم‌ها نشان‌دهنده آسیب یا کمبود اکسیژن در ماهیچه قلب است. برخی از این آنزیم‌ها و پروتئین‌ها در دیگر بافت‌های بدن نیز وجود دارند، بنابراین آسیب به سایر بافت‌ها نیز ممکن است باعث افزایش سطح آن‌ها شود.

نتیجه آزمایش آنزیم قلبی همیشه باید همراه با علائم بالینی، معاینه فیزیکی و تفسیر نوار قلب (ECG) ارزیابی شود تا تشخیص دقیق آسیب قلبی انجام شود.

چه آنزیم هایی در آزمایش بررسی می‌شوند؟

آنزیم هایی که برای تشخیص آسیب های قلبی درخواست می شود شامل موارد زیر است:

• تروپونین T
• تروپونین I
• میوگلوبین
• کراتین فسفوکیناز CPk

تروپونین T:

افزايش تروپونين در غياب بيماري هاي مزمن تخريبي قلبي و آمبولي ريه و ندرتا بيماري هاي نارسايي كليوي با قاطعيت بالا نشانگر حمله قلبي مي باشد. آزمایش آنزیم های قلبی تروپونین I و T قلبي در غياب آسيب ميوكارد بسيار نادر است.

اين آنزيم در 4-3 ساعت بعد از شروع حمله قلبي در آزمایش آنزیم های قلبی بالا مي رود و تا 2 هفته سطح آن در خون بالا باقي مي ماند. نظر به تاخير زماني شروع بعد از حمله قلبي احتمال دارد هم زمان با شروع علائم حياتي و تغييرات ايسكميك در ECG سطح اين آنزيم در خون بالا نيامده باشد. لذا لازم است براي رد قاطع عدم حمله قلبي اين آنزيم براي نوبت دوم در 3-2 ساعت بعد نيز اندازه گرفته شده و مقادير اوليه مقايسه گردد.

میوگلوبین:

میوگلوبین یک پروتئین کوچک و جذب کننده اکسیژن است که در عضلات قلب و اسکلت یافت می شود. میوگلوبین باعث تسریع اکسیژن رسانی در سلول های عضلانی می شود و اجازه می دهد سلول ها انرژی لازم برای انقباض عضلانی را تولید کنند. هنگامی که عضله قلب یا اسکلتی دچار آسیب می شود، میوگلوبین به خون انتقال پیدا می کند. در عرض چند ساعت پس از آسیب میزان آن در خون افزایش می یابد. آزمایش آنزیم های قلبی میوگلوبین می تواند همراه با آزمایش تروپونین به عنوان یک نشانگر قلبی برای کمک به تشخیص حمله قلبی در اوایل آسیب استفاده شود.

سطح میوگلوبین خون در 2-3 ساعت پس از حمله قلبی یا سایر آسیب های عضلانی افزایش می یابد و در طول 8-12 ساعت به بالاترین سطح خود می رسد و به طور کلی بعد از یک روز به حالت طبیعی باز می گردد. افزایش میوگلوبین می تواند زودتر از تروپونین قابل تشخیص باشد، اما برای آسیب های قلبی به صورت اختصاصی استفاده نمی شود.

اگر چه نتیجه منفی میوگلوبین به طور موثر وجود حمله قلبی را رد می کند اما نتایج مثبت باید با آزمایش تروپونین تایید شود. افزایش میوگلوبین خون به این معنی است که اخیرا به بافت عضلانی آسیب وارد شده است.

به عنوان مثال، در افرادی که دارای تصادفات ناشی از آسیب عضلانی، تشنج، عمل جراحی، هر گونه بیماری عضلانی، مانند دیستروفی عضلانی، التهاب ماهیچه های اسکلتی (میوزیت) و حمله قلبی هستند، سطح قابل توجهی از میوگلوبین ممکن است توسط رابدومیولیز ایجاد شود.

آزمایش آنزیم های قلبی کراتین فسفو کیناز:

آزمایش خون CPK برای اندازه گیری کراتین فسفوکیناز (یا کراتین کیناز) در خون تجویز می شود. افزایش سطح CPK می تواند به این معنی باشد که بافت های بدن به علت ابتلا به حمله قلبی، سکته مغزی، یا آسیب وارده به سر، آسیب دیده اند.

پزشکان معمولا آزمایش خون CPK را در شرایط اضطراری، مثلا پس از حمله قلبی و برای تشخیص میزان آسیب عضلانی تجویز می کنند. با این حال، با انجام ورزش های شدید و ابتلا به التهاب ماهیچه ای نیز ممکن است سطح CPK بالاتر از حد نرمال شود. تست های آزمایشگاهی خاص CPK می توانند برای شناسایی آسیب عضلانی یا بافتی در قلب، مغز و یا ماهیچه های اسکلت نیز مورد استفاده قرار بگیرند.

CPK دارای سه ایزوآنزیم زیر می باشد:

• CK_MM: به طور کلی، افزایش سطح CK-MM پس از آسیب عضلانی در قلب، آسیب اسکلتی، التهاب عضلانی یا اختلال عضلانی رخ می دهد.
• CK_MB: این آنزیم در عضله قلب یافت می شود و معمولا پس از حمله قلبی افزایش می یابد. این فاکتور می تواند به پزشکان کمک کند تا خطر ابتلا به حمله قلبی را پیش بینی کنند. افزایش سطح CK-MB در آزمایش خون در صورتی که دلایل دیگری برای آسیب قلبی وجود داشته باشد نیز رخ می دهد.
• CK_BB: این ماده یک آنزیم خاص در مغز است که در صورت وجود آسیب مغزی باعث افزایش سطح CK می شود. این آسیب می تواند به علت تصادف یا زمین خوردن، سکته مغزی، التهاب در مغز یا شوک شدید رخ دهد.

دلایل افزایش آنزیم کراتین فسفوکیناز در آزمایش آنزیم های قلبی :

• بيماري ها يا آسيب هاي وارده بر عضله قلبی
• جراحي آنوريسم قلبي
• دفيبربلاسيون قلبي
• التهاب عضله قلب
• آريتمي هاي بطني
• ایسكمي قلبي
• علل افزایش آنزیم های قلبی

چه عواملی می‌توانند باعث افزایش سطح آنزیم های قلبی شوند؟

• فشار خون ریوی
• تاکی کاردی، یا ضربان قلب سریع تر از حد طبیعی
• آمبولی ریه، انسداد شریان در ریه ها
• بیماری کلیوی
• نارسایی احتقانی قلب
• تضعیف عضله قلب
• آسیب به عضله قلب، از جمله تصادف ماشین
• ورزش طولانی مدت
• تورم عضله قلب
• عمل جراحی قلب باز
• استنت گذاری قلب
• تخلیه قلب

آزمایش D_dimer برای تشخیص ترومبوز عروق قلبی

زمانی که یک رگ یا بافت جراحت پیدا کرده و شروع به خونریزی کند، یک فرآیند به نام هموستاز شروع می شود تا لخته خون ایجاد شده و خونریزی متوقف گردد. این فرآیند باعث تولید رشته های پروتئینی به نام فیبرین می شود که به یکدیگر متصل شده و شبکه فیبرین تولید می گردد. شبکه فیبرین به همراه پلاکتها، باعث تولید لخته و در نهایت موجب قطع خونریزی محل آسیب دیده می گردند. هنگامی که منطقه جراحت التیام پیدا کرد باید از روند تولید لخته جلوگیری شود و لخته تولید شده به فرم محلول تبدیل شود، بدن از آنزیمی به نام پلاسمین جهت تبدیل لخته (ترومبوز) به قطعات کوچک تر استفاده می کند تا بتواند لخته تشکیل شده را از بین ببرد. ق

طعاتی از فیبرین فروپاشی شده تولید FDP (محصولات تخریب فیبرین) را که شامل قطعه های مختلف فیبرین متصل به یکدیگر است را تولید می کنند. یکی از محصولات نهایی فیبرین تولید شده، D-dimer است که می تواند در هنگام نمونه گیری در نمونه خون اندازه گیری شود. سطح D-dimer در خون می تواند در صورتی که شکل گیری و تجزیه لخته های خون در بدن وجود دارد افزایش یابد.

علاوه بر کاربرد آزمایش آنزیم های قلبی ، آزمایش های دیگری نیز در تشخیص ترومبوز عروق قلبی کاربرد دارد.

آزمایش D-Dimer یکی از آزمایش های حساس برای تشخیص ترومبوز عروق قلبی است . کاربرد اصلی D-dimer به غیر از تشخیص انعقاد داخل عروقی منتشره برای کنار گذاشتن ترومبوآمبولی است به ویژه وقتی که احتمال آن پائین باشد. منفی شدن آزمایشD-dimerاحتمال آمبولی ریوی و ترومبوز عروقی را تقریبا رد می کند. dimerقطعات پروتئینی است که هنگامی که یک لخته خون در بدن شکسته می شود تولید می گردند تا زمان اینکه در بدن لخته ایی تشکیل و شکستن نشود به طور معمول مقدار آن غیر قابل شناسایی است و سپس سطح آن در خون افزایش می یابد.

آزمایش آنزیم های قلبی در منزل

شما می‌توانید برای انجام کلیه آزمایش های خود در آزمایشگاه آنلاین آنی آزما از جمله ویزیت متخصص قلب در منزل و انجام نمونه برداری در منزل و جوابدهی آنلاین، به سایت آزمایشگاه آنی آزما مراجعه فرمایید.

مزایای انجام آزمایش آنزیم‌های قلبی در منزل به صورت زیر است:

• دسترسی سریع و راحت: نیازی به مراجعه حضوری به آزمایشگاه یا بیمارستان نیست.
• کاهش استرس و نگرانی: انجام آزمایش در محیط آشنا و آرام خانه باعث کاهش اضطراب می‌شود.
• صرفه‌جویی در زمان: حذف نیاز به رفت و آمد، انتظار در نوبت و صرف وقت در مراکز درمانی.
• پایش مداوم و منظم: امکان انجام آزمایش در فواصل زمانی کوتاه برای افراد با ریسک بالا یا بیماری قلبی.
• افزایش ایمنی: کاهش مواجهه با محیط‌های پرخطر بیمارستانی و کاهش احتمال ابتلا به عفونت‌ها.
• نتایج سریع و قابل دسترس: برخی کیت‌ها یا سرویس‌های خانگی امکان مشاهده نتایج فوری یا آنلاین را فراهم می‌کنند.
• مناسب برای افراد کم‌توان یا سالمندان: امکان انجام آزمایش بدون نیاز به جابجایی یا فشار جسمانی.

سوالات متداول

جمع بندی

آزمایش آنزیم قلبی ابزاری حیاتی برای تشخیص و ارزیابی آسیب‌های قلبی است که شامل بررسی آنزیم‌هایی مانند تروپونین T و I، میوگلوبین و کراتین فسفوکیناز (CPK) می‌شود. این آزمایش به پزشکان کمک می‌کند تا سکته قلبی، بیماری عروق کرونر، آریتمی، کاردیومیوپاتی و نارسایی قلبی را به‌طور دقیق تشخیص دهند و شدت آسیب سلولی قلب را مشخص کنند. با اندازه‌گیری سطح آنزیم‌ها در خون، امکان شناسایی آسیب‌های قلبی حتی در مراحل اولیه فراهم می‌شود.

انجام آزمایش آنزیم قلبی در منزل، به‌ویژه در شرایط اضطراری یا برای افراد سالمند، دسترسی سریع، راحتی، کاهش استرس و صرفه‌جویی در زمان را فراهم می‌کند. ترکیب نتایج آزمایش با علائم بالینی، معاینه فیزیکی و نوار قلب در منزل، تشخیص دقیق و درمان به موقع را ممکن می‌سازد.

بنابراین، آزمایش آنزیم قلبی یک ابزار تشخیصی کلیدی است که هم در کلینیک و هم در منزل می‌تواند به پیشگیری از عوارض جدی قلبی کمک کند.