چکاپ تعیین رابطه ابویت
کلسترول در آزمایش خون یکی از مهمترین چربی های ضروری در بدن انسان است که در ساختار غشای سلولی وجود دارد. این بدان معنا است که تغییر در این چربی، به شدت به سلول آسیب وارد خواهد کرد. از سویی دیگر اسیدهای چرب صفراوی نز توسط این ماده تولید خواهد شد. تغییر در سطح این cholesterol در آزمایش خون نشان دهنده بیماری است که سلامت قلب را تهدید می کند. زمانی که به متخصص مراجعه کرده و از قلب خود احساس ناراحتی می کنید، یکی از تست هایی که از شما می خواهد انجام دهید، بررسی میزان HDL و ldl در آزمایش خون است. متاسفانه رسوب چربی در عروق منجر به مسدود شدن رگ ها و افزایش احتمال سکته مغزی خواهد شد. قبل از اینکه خطرساز شود، انجام آزمایش کلسترول حقایقی را برای متخصص فاش کرده و بهتر می تواند روش درمانی را تعیین کند.
آزمایش کلسترول برای غربالگری افراد در معرض خطر ابتلا به بیماری های قلبی و بررسی میزان این چربی در خون استفاده می شود. از این تست برای نظارت بر اثربخشی درمان کاهش دهنده چربی در طول فواصل زمانی معین مثل 6 ماه استفاده می شود. آزمایش کلسترول به عنوان یکی از تست های که در آزمایش چکاپ برای غربالگری و چک کردن فرد از نظر میزان کلسترول خون به منظور بررسی ریسک فاکتور بیماری های قلبی و عروقی استفاده می گردد. (جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد آزمایش چکاپ و تست هایی که در آن استفاده می شود می توانید به مقاله آزمایش چکاپ مراجعه فرمایید.) بزرگسالان باید هر چهار تا شش سال یک بار آزمایش شوند. کودکان ، نوجوانان و افراد جوان باید یک بار بین 9 تا 11 سالگی و سپس دوباره بین 17 تا 21 سالگی مورد ارزیابی قرار بگیرند.
از آزمایش کلسترول همچنین در مواردی که فاکتورهای خطر ابتلا به بیماری های قلبی وجود داشته باشد ، بیشتر و در فواصل منظم برای نظارت بر مقادیر کلسترول خون و کنترل آن استفاه می شوند. در این حالت هنگامی که نتایج قبلی سطح خطر بالایی را نشان می دهد و یا وقتی تحت درمان قرار دارید، میزان افزایش یا کاهش مقادیر کلسترول خون مورد ارزیابی قرار می گیرد
نمونه مورد نیاز برای انجام این آزمایش بیشتر اوقات ، نمونه خون از ورید بازو می باشد. آزمایش کلسترول به طور معمول به 9-12 ساعت ناشتایی قبل از آزمایش نیاز دارد. در این حالت شما بعد از صرف شام تا صبح آزمایش دیگر نمی توانید چیزی بخورید. البته نوشیدن آب مجاز است. پزشک معالج شما ممکن است تصمیم بگیرد که شما این آزمایش را بدون رعایت شرایط ناشتایی انجام دهید. دستورالعمل هایی را که به شما داده می شود پیروی کنید. برای جوانان بدون فاکتور خطر ، آزمایش ممکن است بدون رعایت ناشتایی انجام شود.
انواع کلسترول در آزمایش خون
| نوع کلسترول | نام علمی | عنوان رایج |
|---|---|---|
| LDL | لیپو پروتئین کمچگالی | کلسترول بد |
| HDL | لیپو پروتئین پرچگالی | کلسترول خوب |
| VLDL | لیپو پروتئین خیلی کمچگالی | تریگلیسرید |
در آزمایش کلسترول چه چیزی بررسی می شود؟
کلسترول یک ماده استروئیدی است که برای زندگی فرد ضروری است. این ماده در ساختار غشاهای تمام سلول ها در اندام ها و بافت های بدن استفاده می شود. از این ماده برای ساخت هورمون هایی استفاده می شود که برای رشد ، تکامل و تولید مثل ضروری هستند. این ماده سازنده اسیدهای صفراوی می باشد که برای جذب مواد مغذی از مواد غذایی کاربرد دارد. آزمایش کلسترول یکی از تست های پانل چربی می باشد (جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد آزمایش پانل چربی می توانید به مقاله آزمایش پانل چربی مراجعه فرمایید.) که کلسترول کل را که توسط لیپوپروتئین ها در خون حمل می شود ، اندازه گیری می کند.
مقدار کمی کلسترول در ذرات پیچیده ای به نام لیپوپروتئین ها در خون گردش می کند. هر ذره ترکیبی از مولکول های پروتئین ، کلسترول ، تری گلیسیرید و فسفولیپید است و این ذرات بر اساس چگالی خود به لیپوپروتئین های با چگالی بالا (HDL) ، لیپوپروتئین های با چگالی کم (LDL) و لیپوپروتئین های با چگالی بسیار کم (VLDL) طبقه بندی می شوند. ذرات HDL-C که گاه به آن کلسترول “خوب” گفته می شود ، کلسترول اضافی را برای دفع شدن از بدن به کبد حمل می کنند و ذرات LDL-C یا کلسترول “بد” کلسترول اضافی بدن را در بافت ها و اندام ها ذخیره می کند.
بررسی میزان کلسترول در آزمایش خون و حفظ سطح سالم آن، به وسیه انجام آزمایش کلسترول برای سالم ماندن از اهمیت بسیاری برخوردار است. بدن کلسترول مورد نیاز برای کار صحیح را تولید می کند ، اما منبع برخی از کلسترول ها رژیم غذایی است. اگر فردی به صورت ارثی مستعد کلسترول بالا در خون باشد یا بیش از حد از غذاهایی که دارای چربی های اشباع و چربی های اشباع نشده (چربی های ترانس) هستند ، بخورد ، آن گاه ممکن است سطح کلسترول موجود در خون آن فرد افزایش یابد و تأثیر منفی بر سلامت او بگذارد.
کلسترول اضافی موجود در خون ممکن است در پلاک هایی در دیواره رگ های خونی ذخیره شود. پلاک ها می توانند باز شدن رگ های خونی را سخت تر و رگ ها را باریک یا در نهایت مسدود کنند و منجر به سخت شدن شریان ها (آترواسکلروز) و افزایش خطر بروز مشکلات بی شماری برای سلامتی از جمله بیماری های قلبی و سکته شوند.
از آزمایش کلسترول چگونه استفاده می شود؟
آزمایش کلسترول به تنهایی یا به عنوان بخشی از آزمایش پانل لیپیدها برای پیش بینی خطر ابتلا به بیماری قلبی در فرد و همچنین کمک به تصمیم گیری در مورد روند درمان و در صورتی میزان چربی های فرد در حد مرزی رنج نرمال یا در مقادیر پرخطر باشد، به شما کمک می کند تا میزان این چربی را در خون خود اندازه گیری نمایید. این آزمایش در غالب آزمایش پانل چربی (که شامل تست های دیگری برای کلسترول لیپوپروتئین با چگالی بالا (HDL-C) ، کلسترول لیپوپروتئین با چگالی کم (LDL-C) و تری گلیسیریدها) است ، همچنین ممکن است برای نظارت بر اثربخشی درمان در فواصل زمانی معین استفاده شود.
از آنجا که کلسترول خون بالا با سخت شدن شریان ها (آترواسکلروز) ، بیماری های قلبی و افزایش خطر مرگ در اثر حمله قلبی همراه است ، آزمایش کلسترول یک بخش معمول از مراقبت های بهداشتی پیشگیرانه محسوب می شود.
آزمایش کلسترول خون آزمایشی است که در آن صرفاً اندازه ی کلسترول های موجود در خون هر شخصی، مشخص می شود. البته کلسترول موجود در خون را می توان در کنار بررسی عناصر دیگر موجود در خون نیز مورد بررسی قرار داد. لازم به ذکر است که سطح کلسترول خون تنها توسط نمونه خون استخراج شده از رگ هر شخص، قابل تشخیص است. بنابراین تنها راه آزمایش کلسترول خون، انجام تست خون به صورت نمونه برداری از خون می باشد.
برای انجام آزمایش کلسترول خون لازم و ضروری است که نمونه مورد نیاز به صورت ناشتا گرفته شود، چرا که اندازه دقیق عنصر های کلسترول تنها در این صورت است که مو به مو مشخص می شوند.
بیماری ها و عارضه های ناشی از کلسترول خون بالا
آزمایش کلسترول خون همواره به علت تشخیص بیماری ها و عارضه های مختلفی انجام می گیرد که پزشکان با مطالعه ی جواب نهایی این آزمایش می توانند اختلالات متعددی را متوجه شوند و بنا بر تشخیص خود تجاویز لازم را ارائه دهند.
در آزمایش کلسترول خون می توان بیماری هایی همچون موارد زیر را تشخیص داد که هر یک از آن ها را به همراه علائم شان آورده ایم:
بیماری مربوط به عروق کرونری قلبی :
بیماری های قلبی همواره جزء مهم ترین امراضی هستند که ارتباط مستقیمی با میزان کلسترول های خونی دارند. این بیماری نیز دارای علائمی چون احساس درد در قسمت قفسه سینه، داشتن حالت تهوع، خستگی های شدید، تنگی نفس، بی حسی در دست ها و پا ها، داشتن احساس سرما در دست ها و پا ها و احساس درد در بخش هایی چون فک، شکم و پشت می باشد.
سکته ی مغزی :
در صورت بالا بودن سطح کلسترول خون خطر بروز سکته مغزی وجود دارد که دارای علائمی چون نداشتن تعادل، سرگیجه های ناگهانی، عدم تقارن در چهره، نا مفهوم صحبت کردن، تاری دید، دو بینی و … می باشد.
حمله قلبی :
حمله قلبی از علائمی نظیر روند سخت تنفس، احساس درد و فشردگی در قفسه ی سینه، داشتن اضطراب، حالت تهوع، سوء هاضمه، سوزش در سر دل، خستگی های پیاپی برخوردار می باشد.
بیماری شریانی محیطی :
این بیماری یکی از امراض خطرناکی است که علائم آن مواردی چون گرفتگی عضله ها، درد، خستگی، کاهش وزن ناگهانی، رنگ پریدگی پوست پا ها، براق شدن پوست پا ها، زخامت ناخن انگشت پا ها، انگشت پا هایی که به رنگ آبی تغییر یافته، کاهش پیدا کردن رشد موی پا ها، بروز زخم و غیره می باشد.
و موارد متعدد دیگر…
آزمایش کلسترول چه زمانی درخواست داده می شود؟
آزمایش کلسترول در مورارد زیر درخواست داده می شود:
آزمایش کلسترول برای بزرگسالان
آزمایش کلسترول به عنوان یک آزمایش غربالگری برای همه بزرگسالان که فاکتور خطری برای بیماری های قلبی ندارند حداقل هر چهار تا شش سال یکبار انجام شود. این غربالگری غالباً در رابطه با یک معاینه فیزیکی معمول انجام می شود.
وقتی فرد یک یا چند عامل خطر برای بیماری های قلبی دارد ، کلسترول در فواصل زمانی کوتاه تر (اغلب چندین بار در سال) آزمایش می شود. عوامل خطر عمده عبارتند از:
- سیگار کشیدن
- داشتن اضافه وزن یا چاق بودن
- داشتن یک رژیم غذایی ناسالم
- از نظر جسمی غیرفعال باشید (ورزش کافی ندارید)
- سن (مردان 45 سال یا بالاتر یا زنان 55 سال یا بالاتر)
- فشار خون بالا یا مصرف داروهای فشار خون بالا
- سابقه خانوادگی بیماری نارسایی قلبی (بیماری قلبی در یک عضو خانواده – بستگان مرد زیر 55 سال یا بستگان زن زیر 65 سال)
- ابتلا به بیماری قلبی از قبل و یا در حال حاضر و حمله قلبی
- ابتلا به دیابت یا شرایط پیش دیابت
آزمایش کلسترول برای جوانان
غربالگری کلسترول بالا به عنوان بخشی از پانل لیپیدها برای کودکان و جوانان توصیه می شود. این آزمایشات باید یک بار در سنین 9 تا 11 سالگی و سپس دوباره بین سنین 17 تا 21 سال انجام شود. غربالگری در فواصل زمانی کوتاه تر برای کودکان و افراد جوان دارای فاکتور های خطر توصیه می شو . برخی از عوامل خطر شبیه به بزرگسالان است و شامل سابقه خانوادگی بیماری قلبی یا مشکلات سلامتی مانند دیابت ، فشار خون بالا یا اضافه وزن می شود. هنگامی که شاخص توده بدنی جوانان (BMI) در بالای صدک 85 یا بالاتر باشد ، آزمایش کلسترول توصیه می شود. برای یک جوان چاق (کسی که BMI آن در صدک 95 یا بالاتر از آن باشد) ، آزمایشاتی برای اندازه گیری سطح کلسترول ممکن است هر 2 سال یکبار توصیه شود.
کودکان پرخطر باید اولین تست کلسترول خود را بین 2 تا 8 سال انجام دهند. کودکانی که سن آنها کمتر از 2 سال است ، خیلی جوان هستند که آزمایش شوند. اگر نتایج اولیه نگران کننده نباشد ، آزمایش ناشتا باید دوباره طی سه تا پنج سال انجام شود.
آزمایش کلسترول تام ممکن است در فواصل منظم برای ارزیابی موفقیت در تغییرات سبک زندگی کاهش چربی ، از جمله رژیم غذایی و ورزش یا برای تعیین اثربخشی درمان دارویی مانند استاتین انجام شود. بزرگسالانی که استاتین مصرف می کنند، 4 تا 12 هفته پس از شروع درمان باید آزمایش کلسترول بدهند و سپس هر 3 تا 12 ماه بعد از آن برای اطمینان از اینکه این دارو اثر بخشی مناسبی دارند این آزمایش را انجام دهند.
نحوه ی تفسیر آزمایش کلسترول خون
با توجه به ارقام و اعداد آمده در برگه جواب آزمایش cholesterol، پزشک تشخیص می دهد که آیا فرد به عارضه ی کمبود کلسترول و یا کلسترول بالا در آزمایش خون مبتلاست یا خیر، که وجود هر یک از این عارضه ها نشان دهنده ی بیماری های متعددی هستند که پزشک بر اساس تخصص خود درمان های مناسبی را برای بیمار مورد نظر تجویز می نماید.
با مشاهده برگه آزمایش کلسترول خون خواهید دید که مقادیر آمده در آن به چهار بخش کلی که شامل آزمایش کلسترول خون مجموع، آزمایش کلسترول خون از نوع LDL، آزمایش کلسترول خون از نوع HDL، آزمایش کلسترول خون از نوع VLDL می شوند.
به طور کلی، نتایج آزمایش در سه دسته خطر گروه بندی می شوند:
- مطلوب: كلسترول كمتر از 200 میلی گرم در دسی لیتر (5.18 میلی مول در لیتر) مطلوب قلمداد می شود و نشان دهنده ی خطر كم بیماری قلبی است.
- مرز بالا: یک کلسترول 200 تا 239 میلی گرم در لیتر (5.18 تا 6.18 میلی مول در لیتر) به نظر می رسد منعکس کننده خطر متوسط است. اگر آزمایش کلسترول به تنهایی انجام شود ، یک پزشک معالج بهداشت و درمان ممکن است تصمیم بگیرد که پانل لیپید را سفارش دهد تا ببیند آیا کلسترول بالا به دلیل میزان کلسترول بد (بالا LDL-C) یا کلسترول خوب (HDL-C بالا)بالا است. بسته به نتایج پروفایل لیپیدها (و هر عامل خطر دیگر) ، در مورد اینکه آیا درمان ، از جمله تغییر در شیوه زندگی ، لازم است یا نه تصمیم گیری خواهد شد.
- ریسک بالا: یک کلسترول بیشتر یا مساوی با 240 میلی گرم در لیتر (6.22 میلی مول در لیتر) خطر بالا محسوب می شود. پزشک متخصص ممکن است برای تعیین علت بالا بودن کلسترول ، پروفایل لیپیدها (و همچنین آزمایش های دیگر) درخواست دهد. هنگامی که علت آن مشخص شود ، یک درمان مناسب تجویز می شود.
تفسیر آزمایش کلسترول خون برای کودکان و نوجوانان:
- کلسترول زیر 170 میلی گرم در لیتر (4.40 میلی مول در لیتر) قابل قبول است.
- نتیجه 170-199 میلی گرم در دسی لیتر (4.40-5.16 میلی مول در لیتر) مرز خطر است.
- کلسترول بیشتر یا معادل 200 میلی گرم در لیتر (5.17 میلی مول در لیتر) زیاد است.
تفسیر آزمایش کلسترول خون برای افراد جوان:
- کلسترول زیر 190 میلی گرم در لیتر (92/4 میلی مول در لیتر) قابل قبول است.
- نتیجه 190-224mg / dL (4.92-5.80 میلی مول در لیتر) خط مرزی است.
- کلسترول بیشتر یا معادل 225 میلی گرم در دسی لیتر (5.82 میلی مول در لیتر) بالا محسوب می شود.
در این راستا نکات زیر قابل توجه است:
- در یک روش درمانی ، از آزمایش کلسترول استفاده می شود تا ببینند میزان کلسترول در نتیجه درمان چقدر کاهش می یابد. مقدار هدف معمولاً براساس LDL-C است.
- کلسترول باید در زمانی که فرد بیمار نیست اندازه گیری شود. کلسترول خون در حین بیماری حاد ، بلافاصله پس از حمله قلبی یا در هنگام استرس (مانند عمل جراحی یا تصادف) به طور موقت کم می شود. حداقل شش هفته پس از هر بیماری صبر کنید تا کلسترول اندازه گیری شود.
- بحث در مورد اینکه آیا کلسترول بسیار پایین بد است یا خیر بسیار زیاد است. كلسترول كم (كمتر از 100 میلی گرم در دسی لیتر) (2.59 میلی مول در لیتر) غالباً وقتی مشكلی وجود دارد مانند سوء تغذیه ، بیماری كبد یا سرطان مشاهده می شود. اما هیچ مدرکی مبنی بر اینکه کلسترول پایین باعث بروز هر یک از این مشکلات شده، وجود ندارد.
- کلسترول به طور معمول در دوران بارداری زیاد است. زنان باید حداقل شش هفته پس از تولد نوزاد صبر کنند تا میزان کلسترول اندازه گیری شود. برخی از داروهایی که به افزایش سطح کلسترول معروف است شامل استروئیدهای آنابولیک ، مسدود کننده های بتا ، اپی نفرین ، داروهای ضد بارداری خوراکی و ویتامین D است.
- کلسترول بالا ممکن است نتیجه بیماری ارثی باشد یا ممکن است ناشی از رژیم غذایی با چربی های اشباع زیاد باشد. برای بسیاری از افراد ، این بیماری با ترکیبی از رژیم های غذایی حاوی چربی های اشباع و ترانس و همچنین تمایل ارثی به داشتن کلسترول بالا ایجاد می شود.
- اگر شما نیز تمایل دارید آزمایش کلسترول را در منزل خود و بدون مراجعه حضوری و در معرض آلودگی قرار گرفتن انجام دهید، می توانید به سایت آنی آزما مراجعه کرده و پس از پر کردن فرم پذیرش، نسبت به انجام آزمایش در منزل با رعایت کلیه پروتکل های بهداشتی اقدام خواهد شد.
چکاپ پایه
راه های جلوگیری از بروز کلسترول خون بالا
سبک زندگی را می توان مهم ترین عامل در بسیاری از عارضه ها شمرد که کلسترول بالای خون نیز از این قاعده مستثناء نیست. اشخاصی که سبک زندگی استاندارد و سالمی دارند به مراتب خیلی کمتر از بقیه دچار این عارضه می شوند مگر این که دارای سابقه های ژنتیکی باشند.
در ادامه می توانید با بهترین راهکار های جلوگیری از بروز کلسترول بالای خون آشنا شوید که ارتباط مستقیمی با سبک و نوع زندگی دارند:
- داشتن خوابی کافی و منظم
- داشتن وزنی متناسب با سن و قد
- عدم مصرف انواع نوشیدنی های الکلی
- نکشیدن سیگار و مخدر های دیگر
- جایگزین کردن انواع غذا های دریایی به ویژه ماهی های تن و سالمون در وعده ها و رژیم های غذایی
- خوردن میوه و سبزی به مقدار مطلوب
- حذف چربی از رژیم های غذایی
- کاهش مصرف نمک
- انجام ورزش های روزانه حداقل به مدت ۳۰ دقیقه در طول هر روز
نکات مهم ناشتایی و تغذیه قبل از آزمایش کلسترول خون
- ناشتا بودن برای آزمایش کلسترول ضروری است و زمان آن بسته به نوع آزمایش بین ۶ تا ۱۲ ساعت متغیر است.
- در طول ناشتایی فقط آب مجاز است؛ از نوشیدنیها، آدامس و ورزش پرهیز شود.
- بهتر است آزمایش را صبح زود انجام دهید تا مدت ناشتا بودن راحتتر طی شود.
- چند روز قبل از آزمایش از خوردن گوشت قرمز، تخممرغ و غذاهای پرچرب خودداری کنید.
- اگر به طور منظم آزمایش میدهید، رژیم غذایی خود را تغییر ندهید تا پزشک بتواند وضعیت واقعی شما را بررسی کند.
- درباره مصرف قهوه و محدودیتهای غذایی حتماً از پزشک یا آزمایشگاه سؤال کنید.
- رعایت نکردن هر یک از این موارد میتواند باعث خطا در نتیجه آزمایش شود.
- همیشه توصیههای پزشک را درباره مدت و شرایط ناشتایی جدی بگیرید.
سوالات متداول
