آزمایش چکاپ سالمندان

چکاپ سالمندان یکی از روش های بسیار مهمی است که جهت مراقبت از سلامتی فردی مد نظر قرار می گیرد. به هر میزان که سن یک فرد بالاتر می رود اهمیت مراقبت از سلامتی و انجام چکاپ و آزمایش های مهم افزایش می یابد. بعضی از بیماری ها دارای علائم مخفی می باشند تنها این علائم زمانی بروز می یابند که بیماری پیشرفته شده باشد. لذا انجام آزمایش جهت اطلاع از سلامتی عمومی بدن اهمیت بسیار بالایی دارد. به همین جهت پیشنهاد می‌ شود تا افراد مسن با انجام چکاپ کامل سلامتی بدن خود را تضمین کنند. این آزمایش ها روشی بسیار مهم جهت افزایش طول عمر و سلامتی و تندرستی افراد مسن محسوب می شوند.

چرا سالمندان باید آزمایش چکاپ کامل دهند؟

سالمندان نیاز به مراقبت بیشتری دارند. زیرا در سنی هستند که احتمال بروز بیماری هایی نظیر کم خونی و بیماری قلبی، پوکی استخوان، فراموشی، زوال عقل و غیره وجود دارد‌. از این رو جلوگیری از بیماری هایی که می تواند سیستم ایمنی بدن سالمندان را ضعیف و ناتوان کند اهمیت بسیار بالایی دارد. چکاپ سالمندان به این دلیل مهم است که تمام بیماری هایی که سالمندان را تهدید می ‌کند را شناسایی کرده و پزشک متخصص با توجه به وضعیت بالینی بیمار برای کنترل و درمان این بیماری ها دارو تجویز می کند.

لیست آزمایش‌های چکاپ سالمندان

در حالت کلی علم پزشکی توصیه می نماید تا افراد سالخورده در سنین بالا هر چند وقت یک بار به صورت دوره‌ای و متناوب آزمایش چکاپ را انجام داده و وضعیت بدنی خود را به صورت کامل تحت کنترل و مراقبت قرار دهند. بررسی موارد زیر در چکاپ سالمندان مهم است:

• بررسی وضعیت غدد

با افزایش سن، اختلالات هورمونی و غددی شایع‌تر می‌شوند. از مهم‌ترین غددی که در دوران سالمندی باید به‌طور منظم بررسی شوند می‌توان به تیروئید، فوق‌کلیه، لوزالمعده (برای کنترل قند خون) و در مردان، غده پروستات اشاره کرد. اختلال در عملکرد این غدد می‌تواند منجر به مشکلاتی مثل کم‌کاری تیروئید، دیابت نوع ۲، پوکی استخوان یا تغییرات خلقی شود.

• بررسی وضعیت قلب و عروق

بررسی وضعیت قلب و عروق بخش حیاتی چکاپ سالمندان است، زیرا با افزایش سن، خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی، فشار خون بالا و نارسایی قلبی افزایش می‌یابد. با انجام چکاپ‌های منظم می‌توان از بروز حمله قلبی یا سکته جلوگیری کرد. ارزیابی سلامت قلب شامل آزمایش خون، نوار قلب، تصویربرداری و بررسی فشار خون می‌شود.

• بررسی گوش و حلق و بینی و شنوایی سنجی

افراد مختلف لازم است تا از سن ۵۰ سالگی به بعد هر دو سال چکاپ سالمندان را در زمینه شنوایی سنجی و گوش و حلق و بینی انجام داده و همچنین بعد از آن که به سن ۶۵ سالگی میرسند هر سال یک بار به مراکز شنوایی سنجی مراجعه کرده و از وضعیت شنوایی خود و میزان آن اطلاعات حاصل نمایند.

پزشک متخصص که در این مراکز ارائه خدمات می نماید یک نوار شنوایی تهیه کرده و از طریق آن میزان قدرت شنوایی افراد را محاسبه می کند و در صورتی که یک فرد میزان شنوایی مناسبی نداشته باشد با استفاده از سمعک شنوایی را افزایش می دهد.

• بررسی بیماری های تنفسی

خطر ابتلا به بیماری‌هایی مانند آسم، بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD)، آمفیزم و حتی سرطان ریه در سالمندان به خصوص افرادی که سابقه سیگار کشیدن دارند، رایج است. بنابراین، بررسی‌های تخصصی تنفسی باید بخشی ثابت از چکاپ سالانه افراد مسن باشد. آزمایش‌های زیر در این زمینه کاربرد دارندک

• بررسی وضعیت روماتولوژیست

مشکلی که اکثر قریب الاتفاق سالمندان از آن رنج می برند دردهای مختلف موجود در ناحیه مفاصل می باشد. در میان این دردها یکی از شایع‌ترین و متداولترین انواع آنها تحلیل مفاصل می باشد که این مشکل می‌تواند تا حدود زیادی درد برای فرد مورد نظر ایجاد کند و یا در مواردی حرکت کردن و راه رفتن فرد را نیز با مخاطره مواجه سازد. در حالت کلی با انجام بررسی‌های زیر تا حدود زیادی می‌توان از وجود چنین مشکلاتی اطلاع پیدا کرده و برای آن روش‌های درمانی مختلفی در نظر گرفت.

• انجام چکاپ سالمندان و بررسی اورولوژیست

با افزایش سن، بررسی سلامت دستگاه ادراری و تناسلی (اورولوژی) در مردان و زنان اهمیت زیادی پیدا می‌کند.

• یکی از شایع‌ترین مشکلات در آقایان، بزرگ‌شدن غده پروستات است که می‌تواند باعث تکرر ادرار، سختی در شروع یا قطع جریان ادرار و احساس تخلیه ناقص مثانه شود.
• در زنان نیز به‌دلیل شل شدن عضلات کف لگن (ناشی از افزایش سن یا بارداری)، مشکلاتی مانند افتادگی مثانه، تکرر ادرار، عفونت‌های مکرر و بی‌اختیاری ادراری هنگام عطسه یا سرفه شایع است.

انجام چکاپ اورولوژی منظم در سالمندان، امکان تشخیص زودهنگام اختلالات ادراری، پروستات، عفونت‌ها و اختلالات لگنی را فراهم می‌کند و از پیشرفت بیماری‌ها جلوگیری خواهد کرد. برای این منظور آزمایش‌های زیر کاربرد دارد:

• بررسی وضعیت بینایی

افراد مختلف بعد از عبور از سن ۵۰ سالگی حتماً باید آزمایش چکاپ سالمندان را در زمینه بررسی وضعیت بینایی سالانه یک بار انجام دهند و با مراجعه به پزشک متخصص از وضعیت سلامت بینایی خود اطمینان حاصل نمایند.

پزشک متخصص با انجام چکاپ سالمندان برای بررسی وضعیت بینایی تست های لازم برای بینایی دور و نزدیک و همچنین فشار چشم را انجام داده و در صورتی که افراد مختلف در زمینه بینایی دچار ضعف باشند آنها را از این موضوع آگاه ساخته و برای بهبود وضعیت بینایی آنها دارو و یا عینک مورد نظر را تجویز می نماید.

• بررسی وضعیت دندان ها

یکی دیگر از مواردی که در چکاپ سالمندان به آن توجهی ویژه می‌گردد بررسی وضعیت دندان‌ها می باشد. موضوعی که باید به آن اشاره کنم این است که سلامت دندان‌ها برای افراد سالخورده تا حدود زیادی با سلامت قلب آنها رابطه مستقیم دارد.

بنابراین با توجه به این موضوع لازم است تا چکاپ سالمندان در زمینه بررسی وضعیت دندان‌ها هر ۶ ماه یکبار توسط دندانپزشک انجام شده تا از سلامت دندان ها به صورت کامل اطمینان حاصل نماییم. همچنین در افرادی که در دهانشان دندان مصنوعی دارند وضعیت آنها نیز به صورت کامل بررسی شده تا در نتیجه وضعیت دهان و دندان افراد در شرایط مطلوبی قرار گیرد.

• کنترل وزن در چکاپ سالمندان

کنترل وزن یکی از ارکان مهم چکاپ سالمندان است، زیرا افزایش یا کاهش غیرطبیعی وزن می‌تواند نشانه‌ای از اختلالات متابولیک، مشکلات تیروئید، بیماری‌های مزمن، یا سوءتغذیه باشد.

• سالمندان به‌دلیل کاهش توده عضلانی و تغییرات هورمونی، بیشتر در معرض چاقی شکمی، ضعف عضلانی، یا کاهش وزن پنهان هستند.
• اضافه وزن می‌تواند فشار زیادی بر مفاصل، قلب، کلیه و قند خون وارد کند و کیفیت زندگی فرد را کاهش دهد.
• لاغری مفرط نیز می‌تواند نشانه‌ای از ضعف سیستم ایمنی یا مشکلات جذب مواد غذایی باشد.

به همین دلیل، بررسی منظم وزن و شاخص توده بدنی (BMI) بخشی ضروری از چکاپ سالانه سالمندان است.

سوالات متداول