تست hct چیست و به چه منظور انجام می شود؟ در صورت مشاهده چه نشانه هایی باید برای انجام این آزمایش به پزشک مراجعه کنیم؟ رنج نرمال hct در آزمایش خون چه محدوده ای است؟ اینها سوالاتی است که احتمالاً پس از دریافت نتیجه hematocrit در آزمایش خون در ذهن شما به وجود می آید.
از تست هماتوکریت یا HCT، برای تعیین میزان غلظت خون استفاده می شود. اندازه گیری این آیتم، یک روش معمول برای اندازه گیری میزان گلبولهای قرمز در واحد حجم خون است.
در صورتی که بیمار با شکایت هایی مانند سرگیجه، تیرگی دور چشم، مشکلات بینایی و غیره به پزشک مراجعه کند، معمولاً پزشک متخصص انجام این تست را برای بیمار تجویز می کند.
پزشکان از hct در آزمایش خون برای تشخیص یک بیماری خاص یا مشخص کردن نحوه پاسخ بدن به درمان استفاده می کنند. اگر پزشک در نسخه خود دستور آزمایش CBC یا شمارش کل سلول های خونی را داده باشد، این آزمایش شامل تست هماتوکریت نیز خواهد بود.
از این آزمایش برای تشخیص کم خونی و بیماری هایی که با افزایش یا کاهش غیر نرمال گلبول های قرمز یا RBC مرتبط هستند، استفاده می شود.
در این مطلب از «آنی آزما» به بررسی مفهوم hct در آزمایش خون می پردازیم. اگر شما هم مایل به دانستن اطلاعات بیشتر در این زمینه هستید، لطفاً تا انتها با ما همراه باشید.
آزمایش هماتوکریت چیست؟
hematocrit چیست؟ آزمایش هماتوکریت نوعی آزمایش خون است. خون شما از گلبول های قرمز ، گلبول های سفید و پلاکت ها تشکیل شده است. این سلول ها و پلاکت ها در مایعی به نام پلاسما معلق می شوند. آزمایش هماتوکریت میزان گلبولهای قرمز موجود در خون شما را اندازه گیری می کند. گلبول های قرمز حاوی پروتئینی به نام هموگلوبین است که اکسیژن را از ریه های شما به بقیه بدن منتقل می کند. سطح هماتوکریت که خیلی زیاد یا خیلی پایین است ، می تواند بیانگر یک اختلال خونی ، کمبود آب بدن یا سایر شرایط پزشکی و بیماری ها باشد.
این آزمایش به صورت HCT ، PCV ، Crit، PCV؛ H و H (هموگلوبین و هماتوکریت) در نسخه شما درخواست می شود. آزمایش هماتوکریت اغلب بخشی از آزمایش شمارش کامل سلول های خونی یا آزمایش CBC است، که یک آزمایش معمول است که اجزای مختلف خون شما را اندازه گیری می کند. آزمایش CBC برای بررسی وضعیت سلامت عمومی فرد و غربالگری، تشخیص یا پایش انواع بیماری ها و شرایطی که بر سلول های خونی تأثیر می گذارد مانند کم خونی (آنمی)، عفونت، التهاب، سرطان، اختلالات انعقادی (خونریزی) و غیره درخواست می شود.
آزمایش HCT به چه دلایلی تجویز می شود؟
هدف از آزمایش هماتوکریت چیست؟ ممکن است این سوال در ذهن شما به وجود آمده باشد که هماتوکریت بالا چیست؟ آیا بین بالا بودن هموگلوبین و هماتوکریت ارتباطی وجود دارد؟ بدن انسان ها برای سالم بودن نیاز به مقدار مشخصی گلبول قرمز دارد. HCT نشان دهنده غلظت خون بیمار است. بنابراین در صورت بالاتر بودن این فاکتور نسبت به حد نرمال، پزشک متوجه افزایش غلظت خون بیمار می شود.
پایین یا بالا بودن هماتوکریت می تواند نشانه ابتلا به بیماری های خونی یا کم بودن آب بدن یا سایر موارد از این دست باشد که پزشک در بررسی های خود به تشخیص قطعی در این زمینه می رسد. hct در آزمایش خون به دلایل مختلف توسط پزشک متخصص تجویز می شود. از جمله دلایل شایع درخواست آزمایش HCT می توان به تشخیص کم آبی بدن، کم خونی، تشخیص غلظت خون، سرطان، کمبود های ناشی از رژیم غذایی نامناسب و غیره اشاره کرد.
پزشکان پس از مشاهده نتایج و با توجه به نرمال غلظت خون در برگه ازمایش و شرایط بیمار، نسبت به درمان و تجویز داروهای مناسب تصمیم گیری می کنند. یکی دیگر از فاکتورهای مرتبط با گلبول های قرمز و hct در آزمایش خون، فاکتور Mcv در آزمایش خون است. در واقع، Mcv عدد نشان دهنده متوسط اندازه گلبول های قرمز است. از اندازه گیری این فاکتور برای تعیین نوع کم خونی بیمار استفاده می شود و ممکن است پزشک برای تشخیص قطعی، به این فاکتور نیاز داشته باشد.
چرا به آزمایش هماتوکریت نیاز دارم؟
ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی شما ممکن است به عنوان بخشی از معاینه منظم شما آزمایش هماتوکریت را سفارش داده باشد یا در صورت بروز علائم اختلال گلبول های قرمز مانند کم خونی یا پلی سیتمی ورا این آزمایش درخواست می شود. این علائم شامل:
علائم کم خونی:
- تنگی نفس
- ضعف یا خستگی
- سردرد
- سرگیجه
- دست و پاهای سرد
- پوست رنگ پریده
- درد قفسه سینه
عارضه کم خونی زمانی بروز می کند که خون فاقد هموگلوبین کافی است. هموگلوبین به گلبول های قرمز خون در حمل اکسیژن از ریه ها به تمام اندام های بدن کمک می کند. کم خونی انواع مختلفی دارد که هر کدام به دلایل مختلف بروز می کنند و به اختصار در ذیل معرفی شده اند:
علائم پلی سیتمی ورا:
- تاری دید یا دید مضاعف
- تنگی نفس
- سردرد
- خارش
- پوست قرمز
- خستگی
- تعریق بیش از حد
پلی سیتمی ورا نوعی سرطان خون می باشد که رشد آهسته ای دارد که در سلول های مغز استخوان شروع به تولید بیش از اندازه پیش ساز های سلول های قرمز خونی می نمایند. بنابراین این افزایش سلول های قرمز خونی می توانند باعث بروز مشکلاتی مانند غلیظ شدن خون و ایجاد لخته گردند. میزان شیوع این نوع سرطان خونی نادر بوده و برخی از افراد ممکن است سال ها از وجود آن در خود بی اطلاع باشند. اگر چه دلیل قطعی برای این بیماری هنوز شناخته نشده است ولی محققان بر این باورند که یک جهش ژنتیکی باعث بروز پروتئین های غیر طبیعی می گردد که مانع از توقف رشد سلولی گردیده و از طرفی به رشد بیش از حد سلول های قرمز خونی دامن می زنند.
نحوه انجام آزمایش HCT
تست تعیین HCT یا هماتوکریت یک آزمایش خون ساده است که با نمونه گیری از خون وریدی انجام می شود. برای انجام این تست نیازی به ناشتا بودن نیست؛ ولی در صورتی که پزشک به همراه این آزمایش، تست های دیگری که نیاز به ناشتایی دارند را تجویز کرده باشد، در آن صورت رعایت شرایط ضروری می شود.
برای انجام آزمایش غلظت خون و تعیین hct در آزمایش خون، تکنسین مقداری از خون وریدی فرد را با سرنگ گرفته و در یک یا چند ویال جمعآوری کرده و برای ارزیابی به تکنسین مربوطه ارجاع می دهد.
نتایج آزمایش هماتوکریت چه معنی ای می دهد؟
اگر نتایج آزمایش هماتوکریت نشان دهد که سطح هماتوکریت خیلی کم است ، ممکن است بیانگر موارد زیر باشد:
- کم خونی
- کمبود تغذیه ای آهن ، ویتامین B-12 یا فولات
- بیماری کلیوی
- بیماری مغز استخوان
- برخی از سرطان ها مانند لوسمی ، لنفوم یا مالتیپل میلوما
اگر نتایج آزمایش هماتوکریت نشان دهد که سطح هماتوکریت خیلی زیاد است ، ممکن است نشان دهنده موارد زیر باشد:
- کم آبی ، شایع ترین علت بالا بودن سطح آزمایش هماتوکریت است. نوشیدن مایعات بیشتر معمولاً سطح هماتوکریت شما را به حالت عادی بازمی گرداند.
- بیماری ریه
- بیماری قلبی مادرزادی
- پلی سیتمی ورا
اگر نتایج آزمایش هماتوکریت شما در حد طبیعی نباشد ، لزوماً به معنای این نیست که شما یک مشکل پزشکی داشته باشید که نیاز به درمان داشته باشد. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد نتایج خود ، با ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی خود صحبت کنید.بسیاری از عوامل می توانند بر روی نتایج آزمایش هماتوکریت شما تأثیر بگذارند، از جمله انتقال خون، بارداری یا زندگی در ارتفاع زیاد. پس هنگان دریافت جواب آزمایش های خود این موارد را نیز در نظر داشته باشید.
کلام آخر
ممکن است پزشک برای شما آزمایش خون تجویز کرده باشد و شما به دلایل مختلف از قبیل ترافیک، مشغل کاری و غیره نتوانید به آزمایشگاه مراجعه کنید. اصلاً نگران نباشید، چرا که امکان انجام کلیه آزمایشات به صورت دقیق و تخصصی در محل مد نظر شما، از طریق بسترهای معتبری همچون «آنی آزما» فراهم است.
کارشناسان مجرب ما با مراجعه به محل و با رعایت همه پروتکل های بهداشتی، خدمات نمونه گیری را در منزل یا محل کار شما انجام داده و نمونه ها را به بهترین و معتبرترین آزمایشگاه ها ارسال می کنند. نتیجه آزمایش در اولین فرصت به شما اطلاع داده می شود. در صورت نیاز به انجام هر نوع آزمایش در محل، لطفاً در اسرع وقت با همکاران ما در آنی آزما تماس بگیرید.
خدمات مرتبط:
