چگونه تفسیر جواب آزمایش CBC خون را خودمان انجام دهیم؟

آزمایش CBC با بررسی تعداد گلبول‌های سفید، گلبول‌های قرمز، پلاکت‌ها و شاخص‌هایی مثل هموگلوبین و هماتوکریت، اطلاعات مهمی درباره وضعیت سلامت خون و بدن شما ارائه می‌دهد. با مطالعه این مطلب می‌توانید بفهمید هر عدد در برگه آزمایش چه معنایی دارد و چه زمانی بالا یا پایین بودن آن می‌تواند نشانه کم‌خونی، عفونت یا مشکلات انعقادی باشد. البته برای تشخیص قطعی، تفسیر نهایی باید توسط پزشک انجام شود. برای این منظور می‌توانید از طریق فرم زیر درخواست خود را ثبت کنید تا کارشناسان ما برای تفسیر آزمایش به کمک شما بیایند.

جدول راهنمای تفسیر جواب آزمایش CBC خون

در آزمایش CBC چه مواردی بررسی می‌شود؟

آزمایش CBC برای موارد زیادی می تواند درخواست شده باشد. اگر قصد دادن تست آزمایش cbc در منزل هستید می توانید با آنی آزما تماس بگیرید. اگر می خواهید از جواب آزمایش خون خود سر در بیاورید، باید فاکتورهایی که توسط این آزمایش مورد بررسی قرار می گیرند را بشناسید. در آزمایش CBC موارد زیر اندازه گیری می شود:

• گلبول های سفید خون یا WBC: مسئول دفاع بدن در برابر عفونت‌هاست. با ابتلا به عفونت معمولاً تعداد آن افزایش می‌یابد. بالا بودن زیاد آن می‌تواند دلایل جدی‌تری داشته باشد و باید توسط پزشک بررسی شود.
• گلبول های قرمز خون یا RBC: وظیفه انتقال اکسیژن به بافت‌ها و بازگرداندن دی‌اکسیدکربن به ریه‌ها را دارد. کاهش آن معمولاً نشانه کم‌خونی است.
• پلاکت ها یا Plt: در بند آمدن خون نقش دارد و به ترمیم زخم کمک می‌کند. کم یا زیاد بودن آن می‌تواند نشان‌دهنده اختلالات انعقادی باشد.

مواردی که در بالا ذکر شد، مربوط به شمارش سلول ها بود. در ادامه موارد به بررسی موارد غیر سلولی آزمایش CBC می پردازیم:

• هموگلوبین یا HGb: هموگلوبین همان پروتئینی است که بر روی گلبول های قرمز خون قرار دارد و وظیفه اتصال و جا به جایی مولکول های اکسیژن را ایفا می نماید. در ساختار هموگلوبین علاوه بر پروتئین، آهن نیز وجود دارد و در صورت کمبود آهن در بدن، میزان ساخت هموگلوبین نیز افت خواهد کرد.

• هماتوکریت یا Hct: این فاکتور بیانگر نسبت گلبول های قرمز خون به کل حجم خون می باشد. در واقع اگر حجم خالص گلبول های قرمز بر حجم کل نمونه خون تقسیم کنیم، درصد هماتوکریت به دست می آید. مقادیر بالا و پایین این فاکتور به تشخیص کم خونی و یا بیماری هایی که بدن آب خود را از دست می دهد، اشاره دارد.

• MCV: بیانگر میانگین اندازه گلبول های قرمز شما می باشد. اگر RBCها بزرگتر از حد نرمال باشند، میزان MCV نیز در جواب آزمایش بالاتر خواهد بود. این حالت در بیماری هایی مثل کمبود ویتامین B12 رخ می دهد. برعکس اگر حجم RBC ها به دلیل آنمی پایین باشد، میزان این فاکتور نیز پایین خواهد بود.
• MCH: این فاکتور میانگین هموگلوبین موجود در گلبول های قرمز خون شما را اندازه گیری می کند. از این فاکتور برای تمایز انواع آنمی ها و مشکلات مربوط به کمبود RBC استفاده می شود.

• MCHC: این فاکتور نیز مربوط به هموگلوبین می باشد. در MCHC غلظت هموگلوبین در یک حجم معینی از خون اندازه گیری می شود. این فاکتور یکی از فاکتور های محاسباتی می باشد و از تقسیم هموگلوبین به هماتوکریت بدست می آید.

• RDW: معیاری از اندازه های مختلف RBC می باشد. در واقع تمام گلبول های قرمز به یک اندازه نیستند. تفاوت های سایز گلبول قرمز می تواند بیانگر مشکلات خاصی در بدن باشد. RDW معیاری از اندازه های مختلف گلبول های قرمز می باشد.

• MPV: بیانگر میانگین اندازه پلاکت می باشد. پلاکت ها نیز همانند RBC دارای اندازه های مختلفی هستند که MPV میانگینی از سایز انواع پلاکت موجود در نمونه به شما ارائه می دهد.

• PDW: همانند RBC، پلاکت ها نیز باید معیاری داشته باشند تا تفاوت سایز بزرگ ترین پلاکت با کوچک ترین پلاکت را ارائه دهد. استفاده از میانگین همیشه نمی تواند معیار مناسبی برای سنجش اندازه باشد پس از فاکتور PDW برای این منظور استفاده می شود.

سوالات متداول در تقسیر آزمایش CBC

نتیجه گیری

شما وقتی جواب آزمایش خود را می گیرید، در برگه جواب دو ستون مشاهده می کنید. ستون اول مربوط به جواب های شماست و ستون دوم مربوط به رنج مرجع یا Reference Range می باشد. برای تفسیر آزمایش CBC در خانه فقط کافیست مقادیر جواب های خود را با رنج مرجع مقایسه نمایید. در صورتی که عدد جواب شما در این رنج باشد یعنی جواب شما بدون مشکل است. اما اگر این جواب بالاتر یا پایین تر از این رنج باشد، می تواند بیانگر یک مشکل یا بیماری خاص باشد.
از آنجا که آزمایشگاه های مختلف از دستگاه ها و روش های گوناگونی برای سنجش آزمایش CBC استفاده می کند، پس ممکن است جوابی که به شما داده می شود در رنج های نرمال متفاوت باشد. اما در حالت کلی این تغییرات موجود در رنج بسیار جزئی می باشد.