Esr یا Erythrocyte Sedimentation Rate به سرعت رسوب کردن و ته نشین شدن گلبول های قرمز گفته می شود. زمانی که شما آزمایش خون می دهید، گلبول های قرمز با سرعت بسیار کمی به سمت ته ظرف رفته و در آن جا رسوب می کنند. در این زمان پلاسمای شفافی در قسمت بالایی گلبول ها ایجاد می شود؛ اما در برخی مواقع ممکن است، سرعت رسوب این گلبول ها افزایش پیدا کند و سریع تر از حالت نرمال ته نشین شوند.
این مسئله به افزایش سطح esr منجر می شود و ممکن است نشان دهنده وجود التهابات و عفونت های مختلف در سطح بدن شما باشد. هر چه سرعت رسوب بالاتر باشد، احتمال وجود التهاب در بدن بیمار نیز بیشتر خواهد بود.
البته دقت داشته باشید که این آزمایش اغلب به صورت مکمل با سایر تست ها توسط پزشک برای شما تجویز می شود. این آزمایش به شکل اختصاصی قادر به یافتن عفونت و التهاب در بدن شما نخواهد بود و تنها به عنوان یک هشدار دهنده عمل می کند و شما در کنار آن به سایر تست ها و آزمایش ها نیاز دارید تا مشکلتان را متوجه شوید.
علت درخواست آزمایش ESR چیست؟
آزمایش ESR ممکن است با اهداف مختلفی درخواست شود. توجه داشته باشید جواب آزمایش ESR به تنهایی کافی نیست بلکه جواب این تست باید در کنار آزمایشات و گزارشات بالینی شما مورد بررسی قرار گیرد. در ادامه علل مختلف درخواست این تست اشاره می شود:
- کمک به تشخیص عفونت های حاد مانند سل و نکروز بافتی
- کمک به تشخیص فرآیند های حاد التهابی
- کمک به تشخیص عفونت های مزمن
- کمک به تشخیص اختلالات و بیماری های خود ایمنی یا روماتوئیدی
- کمک به تشخیص آرتریت تمپورال (آسیب و التهاب در عروق خونی متوسط تا بزگ سَر) و پلی میالیژا روماتیکا (یک اختلال التهابی است که باعث درد و خشکی عضلات به خصوص در شانه ها می شود.)
- غربالگری بیماری های التهابی و بدخیمی ها
تست های تکمیلی آزمایش ESR
-
C-Reactive Protein (CRP) از تست های تکمیلی آزمایش ESR
پروتئین فعال C (CRP) ماده ای است که در کبد، و در پاسخ به التهاب سنتز می شود. سطح بالای CRP می تواند نشان دهنده التهاب عروق قلبی نیز باشد که می تواند به معنای خطر بالای حمله قلبی باشد. با این حال، آزمایش CRP یک آزمایش کاملاً غیر اختصاصی است و سطح CRP می تواند در هر شرایط التهابی افزایش یابد.

-
آزمایش RF یا Rheumatoid Factor (RF)
یا فاکتور روماتوئیدی اتو آنتی بادیهایی از جنس ایمونوگلوبولین نوع IgM هستند که در سیستم ایمنی خود فرد ایجاد میشوند. این آنتی بادیها در حالت طبیعی برای دفاع بدنی در مقابل عفونتها بوده ولی در بیماریهای التهابی هم چون آرتریت روماتوئید یا همان روماتیسم دردهای مفصلی را ایجاد میکنند. این اتو آنتی بادیها با حمله اشتباه به بافتهای طبیعی بدن زمینه ساز دردهای مفصلی میگردند.
-
آزمایش ANA یا Antinuclear Antibody (ANA)
آنتی بادی ضد هسته یا ANA (Antinuclear Antibody) به گروه متنوعی از آنتی بادی ها که آنتی ژن های هسته ای و سیتوپلاسمی را هدف قرار می دهند، اشاره دارد. آنتی بادیهای ضد هستهای در خون بیماران مبتلا به بسیاری از بیماری های روماتیسمی، غیر روماتیسمی و همچنین سندرم های بالینی نامشخص قابل شناسایی است. ANA با بیماری لوپوس ارتباط تنگاتنگی دارد.
-
Protein Electrophoresis از تست های تکمیلی آزمایش ESR
الکتروفورز سرم پروتئین یک تکنیک آزمایشگاهی جهت بررسی پروتئین های خونی می باشد. بیماری هایی همچون مولتیپل مایلوما ، درد نامفهوم استخوان، پروتئین اوری، هیپر کلسیمی و انواع آنمی را می توان با استفاده از این تکنیک بررسی نمود.
-
Immunofixation Electrophoresis
االکتروفورز سرم پروتئین یک تکنیک آزمایشگاهی جهت بررسی پروتئین های خونی می باشد. بیماری هایی همچون مولتیپل مایلوما ، درد نامفهوم استخوان، پروتئین اوری، هیپر کلسیمی و انواع آنمی را می توان با استفاده از این تکنیک بررسی نمود .
اگر شما نیز مایل به انجام آزمایش ESR و تشخیص عفونت و التهاب می باشید و به دنبال انجام آزمایش در منزل و یا کار خود هستید، انجام آزمایش های آنلاین بخصوص آزمایش کرونا در منزل در شرایط اکنون بهترین گزینه و انتخاب برای نمونه گیری و انجام آزمایش ها بی دغدغه می باشد. تمامی مراحل آزمایش در آزمایشگاه آنی آزما از پذیرش تا نمونه گیری و جواب دهی به صورت آنلاین و بدون نیاز به مراجعه حضوری انجام می پذیرد.
بررسی تفسیر کامل آزمایش esr
مقدار نرمال esr چقدر است؟ حال که متوجه شدید esr در آزمایش خون چیست، بهتر است، شما را با تفسیر آن آشنا کنیم. محدوده نرمال این آزمایش در آقایان و بانوان متفاوت است. در اغلب موارد رنج نرمال esr در زنان کمی بیشتر از مردان است. به طور معمول بانوانی که زیر 50 سال سن دارند، باید esr بین 0 تا 20 میلی متر در ساعت داشته باشند. این مقدار در آقایان زیر 50 سال برابر است با 0 تا 15 میلی متر در ساعت.

با افزایش سن ممکن است، میزان نرمال esr افزایش پیدا کند و در آقایان به 0 تا 20 میلی متر و در بانوان به 0 تا 30 میلی متر در ساعت برسد. البته برخی مواقع امکان دارد، پزشک برای کودکان نیز این آزمایش را تجویز کند، رنج نرمال برای کودکان اغلب 0 تا 10 میلی متر در ساعت است.
بالا بودن esr در آزمایش خون نشانه چیست؟
اکنون می خواهیم به این سوال که آیا esr بالا خطرناک است؟ آزمایش esr باید چند باشد؟ پاسخ دهیم. زمانی که esr در آزمایش خون افزایش پیدا می کند، ممکن است، نشان دهنده التهاب در خون و بدن شما باشد. البته باید دقت داشته باشید تنها با استفاده از این آزمایش بیماری های بدن خود را تشخیص دهید؛ بنابراین باید این ازمایش را به صورت مکمل با سایر آزمایش ها انجام دهید تا پزشک بتواند، وجود التهاب و بیماری را در بدن شما تشخیص دهد. در ادامه به شما می گوییم که دلیل بالا بودن esr در آزمایش خون چیست.
- بیماری های عفونی: این بیماری ها ممکن است به صورت عفونت باکتریال یا عفونت های ویروسی باشند.
- ابتلا به سرطان: زمانی که سرطان باعث ایجاد متاستاز می شود، ممکن است در بدن التهاب ایجاد شده و میزان esr را افزایش می دهد.
- تصادف یا آسیب به بدن در اثر آن: در برخی مواقع ممکن است در اثر تصادف آسیب هایی به بدن وارد شود که باعث بالا بودن esr در آزمایش خون می شود.
- بیماری های التهابی سیستماتیک: از جمله این بیماری ها می توان به بیماری های روماتیسمی، واسکولیت ها، بیماری های التهابی در روده و … اشاره کرد.
- حساسیت های دارویی
- بیماری های کلیوی

بررسی محدوده خطر ESR
مسئله بعدی که قصد بررسی آن را داریم، محدوده خطر esr چقدر است. برای بررسی این محدوده شما در ابتدا باید علت افزایش سطح آن را پیدا کنید. زمانی که بیماری هایی هم چون سرطان داشته باشید، ممکن است محدوده خطر esr برای شما بالای 100 در نظر گرفته شود. در واقع این عدد نشان دهنده وجود انواع سرطان های وخیم در بدن فرد است. بهتر است دقت داشته باشید که هر زمان میزان esr در بدن شما افزایش پیدا کرد، سریعا به دنبال انجام آزمایش های مکمل بروید تا سریعا بیماری خود را پیدا کرده و آن را درمان کنید.
دلایل پایین بودن esr در آزمایش خون چیست؟
در برخی موارد نیز دیده شده که میزان esr در ازمایش خون پایین بوده است. این مسئله به این معنا است که تمام گلبول های قرمز در یک ساعت ته نشین، نشده اند. این مسئله ممکن است، دلایل مختلفی داشته باشد که در ادامه به بررسی برخی از آن ها خواهیم پرداخت:
- بالا رفتن میزان قند خون: این مسئله ممکن است به میزان زیادی باعث کاهش esr خون شود.
- پلی سایتمی: این بیماری به غلظت خون نیز مشهور است و ممکن است به علت بالا بودن سطح هموگلوبین های موجود در خون باعث پایین آمدن esr در خون شود.
- کم خونی سلول های داسی شکل: در این بیماری هموگلوبین های خون ناقص هستند و همین مسئله به پایین آمدن esr خون منجر می شود.
- بیماری شدید کبدی

چه عواملی موجب افزایش و کاهش ESR در تست می گردد؟
برخی از عوامل نیز هستند که به موجب آن جواب تست ESR بالا می رود. اگر شما نیز قصد دارید بدانید esr بالا در آزمایش خون چیست؟ در ادامه با ما همراه باشید.
- چاقی و اضافه وزن
- کم خونی
- بارداری
- وجود برخی عفونت ها
- لوپوس
- بیماری های خود ایمنی
- تیروئید
- بیماری های قلبی و فشار خون
- بیماری های کلیوی
- بیماری های خونی و سرطان ها
- و …
از جمله مواردی هستند که ما را با ESR بالا روبرو می کنند. البته وجود برخی از عفونت ها در بدن نیز جواب تست را غیر طبیعی نشان می دهد که می توانیم به مواردی همچون عفونت های پوستی، عفونت استخوان، تب روماتیسمی و عفونت های سیستمیک اشاره کنیم.
به طور کلی آزمایش ESR اندازه گیری غیر مستقیم درجه التهاب موجود در بدن است. افزایش مقدار آزمایش ESR ممکن است به علت التهاب یا بیماری خاصی اتفاق بیفتد. در ادامه مواردی که ممکن است ESRافزایش یابد شامل زیر می باشد:
- ماکروگلوبولینمی والدنشتروم
- افزایش گلوبولین های سرم
- نفریت، نفروزیس
- اندوکاردیت تحت حاد باکتریایی
- آنمی حاد یا مزمن
- روماتیسم مفصلی
- نقرس
- درد مفاصل
- کم کاری و پرکاری تیروئید
- بیماری های کلاژن
- بیماری لوپوس
- بیماری های التهابی
- کارسینوما، لنفوما، نئوپلاسم ها
- مسمومیت حاد با فلزات سنگین
- تخریب بافتی یا سلولی
- انفارکتوس قلبی
- توکسمی در ماه سوم بارداری تا سه هفته پس از زایمان
همچنین توجه داشته باشید در دوران قاعدگی مقدار این تست به صور کاذب افزایش می یابد. همچنین طی دوره بارداری؛ ESR به دلیل کم خونی ناشی از حاملگی و افزایش فیبرینوژن و بسیاری از پروتئین های فاز حاد؛ افزایش متوسطی دارد که از هفته های ۱۰ تا ۱۲ آغاز شده و حدود ۱ ماه پس از زایمان به میزان طبیعی بر می گردد.
چه افرادی حتما باید آزمایش ESR را انجام دهند؟
در وهله اول باید بگوییم این آزمایش را همه افراد در هر دوره چکاپ کامل می بایست انجام دهند. اما آن دسته از افرادی که همیشه با علائم بیماری های التهابی همانند التهاب روده و یا آرتروز روبهرو هستند، حتماً باید به انجام آزمایش esr بپردازند. التهاب روده با خود علائمی همچون سردرد، دردهای شانه، دردهای مفصل در هنگام صبح، دردهای گردن و یا لگنی، برخی از علائم گوارشی همانند تب، اسهال و یا درد شکمی به همراه دارد.
اگر می خواهید بدانید خطرناک ترین علائم esr در آزمایش خون چیست باید بگوییم در صورت تشدید فرد می تواند با کم خونی شدید، عفونت و همچنین دردهای مفصلی مزمن روبرو گردد. اگر esr شما نیز در جواب آزمایش غیر نرمال می باشد، همین حالا می توانید تفسیر آزمایش خود را با کارشناسان و پزشکان آنی آزما به میان بگذارید. وجود برخی از بیماری ها همچون سرطان ها و عفونت ها و بیماری های خود ایمنی موجب افزایش التهاب در بدن می گردند که آزمایش esr به تشخیص این بیماری ها کمک ویژه ای می نماید.
برای انجام تست خون ESR چه شرایطی نیاز است؟
شرایط انجام تست esr در آزمایش خون چیست؟ معمولاً آزمایش خون esr به تنهایی انجام نمی پذیرد و آزمایشگاه چندین تست را از خون افراد به طور همزمان بررسی می نماید تا بتواند به جواب درستی دست پیدا کند. انجام این آزمایش نیازمند شرایط خاصی نمی باشد و افراد لازم نیست آن را به صورت ناشتا انجام دهند. تست از طریق ورید بازویی گرفته و اگر داروی خاصی مصرف می کنید، حتماً باید قبل از آن به پزشک خود اطلاع دهید.
یک سری از داروها، همانند داروهای ضد التهابی و کاهش دهنده های کلسترول خون می توانند جواب آزمایش را دچار ایراد کنند. پزشک به شما اطلاع می دهد که مصرف این گونه از داروها را تا چند روز می بایست متوقف کنید. توجه داشته باشید برای متوقف کردن داروها حتماً باید با پزشک خود مشورت نمایید. آزمایش ESR بسیار ساده بوده و با یک نمونه خون از سوی همکاران آزمایشگاهی که به منزل شما مراجعه می نمایند، صورت می پذیرد.

سخن پایانی
در این مطلب سعی کردیم به سوال esr در آزمایش خون چیست پاسخ دهیم. Esr به سرعت ته نشین شدن و رسوب گلبول های قرمز در خون گفته می شود. پزشک اغلب این آزمایش را به همراه سایر تست ها تجویز می کند تا وجود التهاب و بیماری را در بدن شخص مشخص کند. میزان نرمال esr اغلب بین 0 تا 25 برای تمام افراد در نظر گرفته شده است. شما می توانید، این آزمایش را به راحتی در منزل توسط متخصصان آنی آزما انجام دهید. وب سایت آنی آزما همواره در تلاش است تا درمان را برای شما عزیزان راحت تر کند.