آیا میدانستید پایین بودن هموگلوبین میتواند دلیل اصلی خستگی، سردرد و حتی مشکلات تمرکز باشد؟ بررسی hb در آزمایش خون یکی از رایجترین تستهای خون است که وضعیت اکسیژنرسانی به کل بدن شما را بررسی میکند. این آزمایش معمولا بخشی از آزمایش شمارش کامل خون (CBC) است و اطلاعات مهمی درباره سلامت عمومی، کمخونی، بیماریهای قلبی و ریوی، عملکرد کلیه و کبد در اختیار پزشک قرار میدهد.
تفاوت میان آزمایش hb و hgb چیست؟
hb در آزمایش خون میزان هموگلوبین خون شما را اندازهگیری میکند. هموگلوبین پروتئینی در گلبولهای قرمز خون است که اکسیژن را به اندامها و بافتهای بدن میرساند و دیاکسیدکربن را از بافتها به ریهها بازمیگرداند.
به طور کلی میتوان گفت که بین hb و hgb در آزمایش خون هیچ تفاوتی وجود ندارد. از نظر نوشتاری hemoglobin (hbg) در انگلیسی آمریکایی استفاده می شود اما haemoglobin (hb) را در انگلیسی بریتانیایی استفاده می کنند.
چرا آزمایش هموگلوبین انجام میشود؟
این آزمایش برای تشخیص بیماری های زیر کاربرد دارد:
- تشخیص کمخونی (آنمی)
- بررسی اختلالات خونی و سوءتغذیه
- کمک به تشخیص بیماریهای کبد و کلیه
- پایش برخی سرطانها و بیماریهای قلبی – ریوی
- بررسی اثربخشی درمان کمخونی یا سایر بیماریها
hb در آزمایش خون چه چیزی را اندازه گیری می کند؟
آزمایش هموگلوبین، حجم پروتئین هموگلوبین موجود در RBC را بر حسب گرم در دسی لیتر خون یا گرم در لیتر خون اندازه گیری می کند. هموگلوبین یکی از اجزای RBC است و به این سلول ها رنگ قرمز متمایز آنها را می دهد. هنگامی که در آزمایش به عنوان بخشی از CBC اندازه گیری می شود، سایر اجزای خون ممکن است اندازه گیری شوند از جمله:
- آزمایش گلبول های سفید خون (WBC) که در عملکرد سیستم ایمنی نقش دارند.
- پلاکت هایی که خون را قادر می سازند در صورت نیاز لخته شود.
- هماتوکریت، نسبت خونی که از RBC تشکیل شده است.
آزمایش Hb چگونه انجام میشود؟
نمونهگیری معمولا از ورید بازو انجام میشود. بسته به شرایط، پزشک ممکن است قبل از آزمایش موارد زیر را توصیه کند:
- ناشتایی (گاهی لازم است، ولی در بیشتر موارد ضروری نیست)
- پرهیز یا اطلاع از مصرف مکمل آهن یا داروهای خاص
- اطلاع از بیماریهای زمینهای یا بارداری
نتیجه hb در آزمایش خون به چه صورت است؟
پزشک شما سابقه پزشکی، معاینه فیزیکی و سایر آزمایش های تشخیصی را هنگام تفسیر نتایج hb در آزمایش خون شما در نظر می گیرد.
مقدار نرمال هموگلوبین در سنین و جنسیتهای مختلف به صورت زیر است:
| گروه سنی / جنسیت | محدوده نرمال هموگلوبین (g/dL) |
|---|---|
| نوزادان | 14 – 24 |
| کودکان | 11 – 16 |
| زنان بالغ | 12 – 16 |
| مردان بالغ | 14 – 18 |
-
پایین بودن hb در آزمایش خون
سطوح پایین هموگلوبین ممکن است منعکس کننده کاهش تولید هموگلوبین بدن، کاهش تولید گلبول های قرمز یا تخریب یا از بین رفتن این گلبول ها باشد. سطوح پایین هموگلوبین با موارد زیر مرتبط است:
-
- استفاده از داروهای خاص
- نارسایی کمبود آهن
- کم خونی زیاد
- شامل بیماری کلیوی
- شامل بیماری کبد
- سرطان
- تحت درمان شیمی درمانی
- پرتو درمانی
- داشتن سوء تغذیه
- بیماری مالاریا
-
بالا بودن hb در آزمایش خون
بالا بودن hb در آزمایش خون می تواند به این معنی باشد که بدن گلبول های قرمز زیادی تولید می کند یا حجم مایع بدن کم است (مانند کم آبی). به خاطر داشته باشید که افزایش هموگلوبین، حتی زمانی که نتیجه بیماری های بدن (مانند بیماری های ریوی یا قلبی) باشد، نشانه ای از سلامت ضعیف است. افزایش سطح هموگلوبین با موارد زیر مرتبط است:
- پلی سیتمی ورا، یک بیماری نادر که باعث می شود مغز استخوان شما تعداد زیادی گلبول قرمز تولید کند.
- سیگار کشیدن
- سرطان کلیه
- بیماری مزمن ریه
- نارسایی قلبی
- زندگی در ارتفاعات بالا
- کم آبی بدن
سوالات متداول
آیا Hb پایین همیشه به معنی کمخونی است؟
خیر. کمبود آهن یکی از دلایل شایع است، اما مشکلات کلیوی، کبدی یا حتی سوءتغذیه هم میتواند علت باشد.
آیا آزمایش Hb برای کودکان هم انجام میشود؟
بله. این آزمایش در کودکان نیز برای تشخیص کمخونی یا مشکلات تغذیهای استفاده میشود.
آیا برای آزمایش Hb باید ناشتا باشیم؟
خیر، در بیشتر موارد نیازی نیست. مگر اینکه پزشک همراه با این تست، آزمایش دیگری هم تجویز کرده باشد.
Hb بالا چه خطری دارد؟
سطح بالای هموگلوبین میتواند باعث افزایش غلظت خون و مشکلاتی مثل لخته یا فشار بر قلب شود.
جمع بندی
آزمایش hb یا hgb یکی از مهمترین تستهای خونی برای بررسی سلامت عمومی بدن است. مقدار پایین یا بالای آن همیشه به معنی بیماری جدی نیست، اما باید توسط پزشک تفسیر شود.
شما میتوانید برای انجام آزمایش Hb و سایر تستهای خون در منزل، از خدمات آزمایش در منزل آنیآزما استفاده کنید و بدون مراجعه حضوری نتیجه را دریافت کنید.
